Երեքշաբթի օրը Միացյալ Նահանգները հայտարարեց Ճապոնիայի կողմից նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ առևտրային համաձայնագրի շրջանակներում Տոկիոյի կողմից խոստացված 550 միլիարդ դոլարի ներդրումների առաջին մասի մասին։
Մինչ Ճապոնիայի վրա ճնշումը մեծանում է՝ կատարելու ԱՄՆ-ի կողմից 2025 թվականին ցածր մաքսատուրքերի վերաբերյալ տված խոստումները, ստանձնվել է 36 միլիարդ դոլարի պարտավորություն երեք ենթակառուցվածքային նախագծերի համար։
Թրամփն իր Truth Social հարթակում հայտարարեց. «Ճապոնիան պաշտոնապես և ֆինանսապես մեկնարկում է Միացյալ Նահանգներին 550 միլիարդ դոլարի ներդրումային պարտավորության առաջին փուլը»։ Նա նաև հավելեց. «Այս նախագծերի մասշտաբը այնքան մեծ է, որ դրանք չէին կարող իրականացվել առանց մեկ շատ կոնկրետ բառի՝ մաքսատուրքերի»։
Հայտարարությունը հնչել է վարչապետ Սանաե Տակաիչիի՝ հաջորդ ամիս Սպիտակ տուն նախատեսված այցից և հոկտեմբերին Թրամփի՝ Ճապոնիա կատարած այցից հետո։
Տակաիչին չորեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ նախագծերը «կամրապնդեն Ճապոնիա-ԱՄՆ դաշինքը՝ հնարավորություն տալով Ճապոնիային և ԱՄՆ-ին միասին կառուցել կայուն մատակարարման շղթաներ տնտեսական անվտանգության համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող ոլորտներում, ինչպիսիք են կարևորագույն հանքանյութերը, էներգետիկան և արհեստական բանականությունը/տվյալների կենտրոնները»։
X-ում գրառման մեջ Տակաիչին նշել է. «Մենք կարծում ենք, որ այս նախաձեռնությունները լիովին մարմնավորում են ռազմավարական ներդրումային նախաձեռնության նպատակը, որը Ճապոնիայի և Միացյալ Նահանգների միջև փոխադարձ շահերի խթանումն է, տնտեսական անվտանգության ամրապնդումը և տնտեսական աճի աջակցությունը»։
«Առաջիկայում Ճապոնիան և Միացյալ Նահանգները կշարունակեն սերտորեն համագործակցել՝ յուրաքանչյուր նախագծի մանրամասները ավելի հստակեցնելու և դրանց արագ ու սահուն իրականացումն ապահովելու համար», - հավելել է նա։
«Մեծ առևտրային հաղթանակ»
Նախագծերի թվում են բնական գազի գործարան Օհայոյում, խորջրյա նավթի արտահանման գործարան Մեքսիկական ծոցում և սինթետիկ ադամանդների արտադրության գործարան։
ԱՄՆ առևտրի նախարար Հովարդ Լուտնիկը հայտարարության մեջ դրանք որակել է որպես «ԱՄԵՐԻԿԱՅԻ ԱՌԱՋԻՆ ՄԵԾ ԱՌԵՎՏՐԱՅԻՆ ՀԱՂԹԱՆԱԿԸ»։
Լուտնիկը X-ում գրել է, որ բնական գազի էլեկտրակայանը կլինի «պատմության մեջ ամենամեծը» և կարտադրի 9.2 գիգավատտ էլեկտրաէներգիա։
Տակաիչին ասել է, որ սա էլեկտրաէներգիա կապահովի արհեստական բանականության տվյալների կենտրոնների և նմանատիպ օբյեկտների համար։
Bloomberg-ի տվյալներով՝ լրիվ հզորությամբ կառույցը համարժեք կլինի ինը միջուկային ռեակտորի կամ կարտադրի բավարար էներգիա մոտավորապես 7.4 միլիոն տուն էլեկտրաէներգիայով ապահովելու համար։
Լուտնիկը նշել է, որ նավթային նախագիծը ԱՄՆ-ի հում նավթի արտահանումից տարեկան 20-30 միլիարդ դոլարի եկամուտ կապահովի և «կամրապնդի Ամերիկայի դիրքերը որպես աշխարհի առաջատար էներգամատակարար»։
Լուտնիկի խոսքով՝ Չինաստանի գերիշխող դիրքում գտնվող սինթետիկ ադամանդի մանրախիճի արտադրության կենտրոնը թույլ կտա ԱՄՆ-ին այլևս կախված չլինել ներմուծումից։
«Ճապոնիան տրամադրում է կապիտալը (բոլոր երեք նախագծերի համար): Ենթակառուցվածքները կառուցվում են ԱՄՆ-ում», - հավելեց ԱՄՆ առևտրի նախարարը:
«Ստեղծված եկամտի կառուցվածքը թույլ է տալիս Ճապոնիային քաղել պտուղները, մինչդեռ Ամերիկան ձեռք է բերում ռազմավարական ակտիվներ, ընդլայնում է արդյունաբերական հզորությունները և ամրապնդում է էներգետիկ գերիշխանությունը», - ասաց նա։
«Վերակառուցում և ընդլայնում»
Հուլիսին Տոկիոն համաձայնվեց մինչև 2029 թվականը ներդնել 550 միլիարդ դոլար «ամերիկյան հիմնական արդյունաբերությունները վերակառուցելու և ընդլայնելու» համար, ըստ Սպիտակ տան։
Պարտավորությունը ձեռք է բերվել ճապոնական ներմուծման վրա ԱՄՆ-ի կողմից սպառնացող 25% մաքսատուրքերը մինչև 15% նվազեցնելու դիմաց։
Ճապոնիայի առևտրի նախարար Ռյոսեյ Ակազավան ասել է, որ 550 միլիարդ դոլարի միայն մեկից երկու տոկոսը կլինի իրական կապիտալ։
Մնացած գումարը կկազմի պարտատոմսեր, վարկեր և կառավարության կողմից երաշխավորված վարկային միջոցներ, որոնք տրամադրվելու են Ճապոնիայի միջազգային համագործակցության բանկի (JBIC) կողմից։
Տակաիչիի մարտի 19-ին Սպիտակ տուն նախատեսված այցից առաջ ժամացույցը շարունակում էր տկտկալ, և լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների համաձայն՝ լարվածությունը սկսում էր աճել։
Հունվարին Թրամփը հայտարարեց, որ կբարձրացնի Հարավային Կորեայի նկատմամբ մաքսատուրքերը՝ «350 միլիարդ դոլարի նախատեսված ներդրման վերաբերյալ նրա համաձայնագիրը չկատարելու» համար։
Վերլուծաբանները նշում են, որ ճապոնական ընկերությունները կարող են զգույշ լինել վարչական և ֆինանսական ընթացակարգերի վերաբերյալ անորոշությունների, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում աշխատուժի պակասի վերաբերյալ մտահոգությունների պատճառով։
