Ըստ դիվանագետների և պաշտոնյաների՝ երկուշաբթի օրը Եվրոպական միության արտաքին գործերի նախարարները կքննարկեն, թե արդյոք բավարար աջակցություն կա Հորդանան գետի արևմտյան ափի օկուպացված տարածքներում գտնվող իսրայելական անօրինական բնակավայրերի հետ առևտուրը սահմանափակելուն ուղղված նոր միջոցառումների համար։
ԵՄ բարձրաստիճան դիվանագետի և եվրոպացի պաշտոնյայի խոսքով՝ առաջիկա հանդիպումը հիմնվելու է Եվրոպական հանձնաժողովի գաղտնի փաստաթղթի վրա, որում ներկայացված են երեք տարբերակ՝ ներմուծման լիցենզավորման համակարգ, պատժիչ մաքսատուրքեր կամ արգելք։
ԵՄ-ն երկար ժամանակ դժվարություններ է ունեցել Մերձավոր Արևելքի վերաբերյալ քաղաքականության հարցում կարևոր որոշումներ կայացնելիս՝ հիմնականում պաղեստինյան տարածքների իսրայելական օկուպացիայի շուրջ իր 27 անդամ պետությունների միջև առկա խոր և արմատացած տարաձայնությունների պատճառով։
Այնուամենայնիվ, վերջին ամիսներին անդամ երկրների կառավարությունների կողմից ապօրինի բնակավայրերի հարցով քայլեր ձեռնարկելու պահանջն ուժեղացել է՝ պայմանավորված ապօրինի բնակիչների կողմից բռնության սրմամբ և Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի ծայրահեղ աջակողմյան կառավարության գործելակերպից առաջացած դժգոհությամբ, քանի որ վերջինս ընդլայնում է այդ բնակավայրերը։
Մայիսին Եվրամիությունը պատժամիջոցներ սահմանեց չորս կազմակերպության և երեք ֆիզիկական անձի նկատմամբ՝ հիմք ընդունելով այնպիսի գործողություններ, որոնք որակվեցին որպես պաղեստինցիների իրավունքների լուրջ և համակարգված խախտումներ օկուպացված Հորդանան գետի արևմտյան ափին։
2024 թվականի հուլիսին տրված խորհրդատվական եզրակացության մեջ Արդարադատության միջազգային դատարանը հայտարարել է, որ պաղեստինյան տարածքների իսրայելական օկուպացիան և Հորդանան գետի արևմտյան ափին հաստատված բնակավայրերն անօրինական են, և որ պետությունները պետք է քայլեր ձեռնարկեն՝ կանխելու այնպիսի առևտրային կամ ներդրումային հարաբերությունները, որոնք նպաստում են այդ իրավիճակի պահպանմանը։
Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը «ամոթալի» է որակել որոշ եվրոպական կառավարությունների՝ անցյալ տարի ընդունված խորհրդատվական եզրակացությունը կյանքի կոչելուն ուղղված ջանքերը։
ՄԱԿ-ի մարմինները և երկրների մեծ մասն անօրինական են համարում Իսրայելի կողմից օկուպացված Հորդանան գետի արևմտյան ափին հիմնված բնակավայրերը։ Սակայն Իսրայելը մերժում է այդ տեսակետը՝ տվյալ տարածքը համարելով վիճելի կարգավիճակ ունեցող գոտի և պնդելով, որ այնտեղ հրեական ներկայություն է եղել հազարավոր տարիներ շարունակ։
Գաղտնի ներքին խորհրդակցությունների վերաբերյալ անանունության պայմանով խոսելիս՝ մի դիվանագետ ասաց. «Կարծում եմ՝ երկուշաբթի օրը մենք կտեսնենք տարբերակների քննարկում և մոտավոր պատկերացում կկազմենք, թե ով ինչ դիրքորոշում ունի»։
Երկուշաբթի օրը դիվանագետները հայտնեցին, որ որևէ հատուկ միջոցառման վերաբերյալ պաշտոնական որոշում չեն ակնկալում։
Այս հարցի շուրջ առկա տարաձայնությունները դրսևորվում են նաև նրանում, թե ինչպես կարող է որևէ որոշում կայացվել։
Որոշ դիվանագետներ նշում են, որ բնակավայրերի հետ առևտրի արգելքի հարցը ենթակա կլինի որակյալ մեծամասնության կանոնին, ինչը պահանջում է առնվազն 15 անդամ պետությունների հավանությունը, որոնք ներկայացնում են ԵՄ բնակչության 65 տոկոսը։
Այնուամենայնիվ, Հանձնաժողովի պատրաստած փաստաթուղթը վկայում է այն տեսակետի մասին, որ արգելքը կարող է միաձայն աջակցություն պահանջել՝ մի պայման, որը որոշման ընդունումը խիստ անհավանական է դարձնում։
Եվրոպական հանձնաժողովի խոսնակ Պաուլա Պինյոն հաստատեց, որ անդամ երկրներին փաստաթուղթ է փոխանցվել, սակայն հրաժարվեց մեկնաբանել դրա բովանդակությունը։
