Ալցհեյմերի Եվ դեմենցիա ամսագրում հրապարակված մի ուսումնասիրության ընթացքում, որի շրջանակում մոտ 24 տարի շարունակ հետևել են ավելի քան 1700 չափահասի, միջին տարիքում հաճախակի հեռուստացույց դիտող տղամարդկանց մոտ արձանագրվել է գլխուղեղի ծավալի նվազում։
Պարզվել է, որ խնդրո առարկա կծկումը տեղի է ունենում գլխուղեղի՝ Ալցհեյմերի հիվանդության նկատմամբ խոցելի հատվածներում, և որ ճանաչողական ունակությունների անկման հետ կապված վնասվածքներն ավելանում են։
Նույն ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ այն մարդկանց ուղեղի կառուցվածքները, ովքեր օրվա մեծ մասն անցկացրել են նստած, սակայն զբաղվել են այնպիսի գործողություններով, ինչպիսիք են գլուխկոտրուկներ լուծելը, էլեկտրոնային նամակներին պատասխանելը կամ մտավոր ջանք պահանջող առաջադրանքներ կատարելը, ավելի առողջ են մնացել։
Ազդեցությունն ավելի մեծ է եղել տղամարդկանց մոտ
Հետազոտության արդյունքում բացահայտված գենդերային տարբերությունը զարմացրել է գիտնականներին։ Պարզվել է, որ հեռուստացույց դիտելու և ուղեղի կառուցվածքի փոփոխությունների միջև կապը շատ ավելի ուժեղ է տղամարդկանց, քան կանանց դեպքում։
Փորձագետներն այս իրավիճակը բացատրում են նրանով, որ կանայք ավելի հաճախ են ընդհատում նստած վիճակում անցկացվող ժամանակը, կամ էլ՝ սեռերի միջև առկա կենսաբանական տարբերություններով։ Նշվում է նաև, որ կանայք հակված են հեռուստացույց դիտել ավելի կարճ ժամանակահատվածներով, մինչդեռ տղամարդիկ ավելի երկար ժամանակ են անցկացնում բազմոցին՝ առանց ընդհատումների, ինչը հաճախ պայմանավորված է լինում սպորտային միջոցառումներով և ֆիլմերով։
Այն, ինչ անում եք նստած ժամանակ, կարևոր է
Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի հետազոտողներն ընդգծել են, որ թեև տարիներ շարունակ ուշադրության կենտրոնում եղել է բացառապես նստած անցկացրած ժամանակահատվածը, նստած վիճակում կատարվող գործողությունները նույնպես վճռորոշ նշանակություն ունեն ուղեղի առողջության համար։
Մինչ հեռուստացույց դիտելը համարվում է մտավոր առումով պասիվ գործունեություն, գրասեղանի մոտ աշխատելը ենթադրում է այնպիսի մտավոր գործընթացներ, ինչպիսիք են պլանավորումը, ընթերցանությունը, գրելը և խնդիրների լուծումը։ Նման խթանիչ գործունեությունը նպաստում է «կոգնիտիվ պաշարի» ձևավորմանը, ինչն ուժեղացնում է ուղեղի դիմադրողականությունը ծերացման նկատմամբ։
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ երկար ժամանակ հեռուստացույց դիտելու բացասական հետևանքները չեն վերանում նույնիսկ կանոնավոր ֆիզիկական վարժությունների միջոցով։ Մասնագետները խորհուրդ են տալիս էկրանի առջև երկար ժամանակ անցկացնողներին հաճախակի ընդմիջումներ անել՝ ուղեղի առողջությունը պահպանելու համար։
