Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցն ասել է, որ իր երկիրը մշակութային, տնտեսական և գիտական առումով ավելի հարուստ է դարձել Թուրքիայից ներգաղթի շնորհիվ։
Գերմանիայի կառավարության կողմից կազմակերպված «Համատեղ պատմության 65 տարի - Գերմանիա-Թուրքիա աշխատանքային համաձայնագրի տարեդարձ» խորագրով միջոցառման ժամանակ ելույթ ունենալով՝ Մերցը հիշեցրել է, որ առաջին սերնդի ամենօրյա ռիթմը բաղկացած էր աշխատանքից, քնից, աշխատանքից և քնից։
Մերցը նշել է. «Նրանք ապրում էին բանվորական գաղութներում, բնակավայրերում և առանձին հանրակացարաններում՝ գործարանների և արդյունաբերական օբյեկտների մոտ։ Այս գաղութների արդյունաբերական օբյեկտներն ունեին պարզ պողպատե զորանոցներ, երբեմն լավ գործող ներկարարական արհեստանոցներ, բազմաբնակարան սենյակներ, ընդհանուր խոհանոցներ և նույնիսկ պարետային ժամ»։
Ֆրիդրիխ Մերցը, նշելով, որ Գերմանիա մեկնած բանվորները կարծում էին, թե երկու տարի անց վերադառնալու են հայրենիք, հանդես է եկել հետևյալ գնահատականով. «1961-1973 թվականներին եկածների մոտավորապես կեսը վերադարձավ Թուրքիա։ Մյուս կեսը մնաց Գերմանիայում։ Հյուր-բանվորները աստիճանաբար վերածվեցին ներգաղթյալների։ Նրանք իրենց ընտանիքները բերեցին Գերմանիա։ Տեղափոխվեցին քաղաքների կենտրոններ։ Թուրք հյուր-բանվորները իրենց ներդրումն ունեցան մեր երկրի արդյունաբերական կառուցվածքի ձևավորման գործում։ Ռուրի տարածաշրջանը չէր կարող այսքան հարուստ և հոյակապ դառնալ, եթե չլիներ առաջին սերունդը։ Նրանք ստեղծեցին այն բարօրության ենթակառուցվածքը, որում մենք ապրում ենք այսօր։ Հաճախ՝ արտակարգ աշխատասիրությամբ։ Նրանք խորապես ձևավորեցին Գերմանիայի մշակութային դեմքը։ Եվ շարունակում են ձևավորել մինչ օրս»։
Ֆրիդրիխ Մերցը, նշելով, որ Գերմանիային ինտեգրվածների համար հավասար հնարավորությունների և հասարակությանը պատկանելության ակնկալիքները նույնպես պետք է բավարարվեն, նշել է. «Մեր երկրում բոլորը պետք է գնահատվեն՝ անկախ մաշկի գույնից կամ ծնողների ծագումից»։
Մերցը, սակայն, ուշադրություն հրավիրեց այն փաստի վրա, որ թուրք ներգաղթյալների առաջին սերնդի շատ անդամներ շարունակում են վերաբերվել որպես օտարերկրացիների՝ չնայած իրենց երեխաների և թոռների բոլոր ջանքերին։
Նշելով, որ քսենոֆոբիան սպառնալիք է ներկայացնում ազատ հասարակության համար, Ֆրիդրիխ Մերցը հիշեցրեց Գերմանիայի վերջին պատմության մեջ ռասիստական բռնության մութ օրինակները։
Անդրադառնալով 1990-ականներին Մյոլնում և Զոլինգենում տեղի ունեցած ռասիստական հարձակումներին, տարիներ շարունակ սպանություններ կատարած ծայրահեղ աջ Ազգային սոցիալիստական ստորգետնյա (NSU) ահաբեկչական բջջին և Հանաուում տեղի ունեցած ռասիստական հարձակմանը՝ Մերցը նշել է, որ NSU-ի զոհերի թվում են եղել թուրքական ծագում ունեցող ութ անձինք։
Գերմանիայի կանցլերը նշել է, որ այս պատմական փորձը ցույց է տալիս, որ հասարակության մեջ պետք է մեծացնել զգոնությունը՝ զգուշացնելով, որ սոցիալական առաջընթացը կարող է կորսվել, եթե այն ակտիվորեն և վճռականորեն չպաշտպանվի։
