Վենսի Հարավային Կովկաս այցում Հայաստանը և ԱՄՆ-ն քաղաքացիական միջուկային համաձայնության եկան

ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի խոսքով՝ համաձայնագիրը թույլ է տալիս մինչև 5 միլիարդ դոլարի սկզբնական ամերիկյան արտահանում կատարել դեպի Հայաստան, գումարած լրացուցիչ 4 միլիարդ դոլար՝ երկարաժամկետ վառելիքի և սպասարկման պայմանագրերի շրջանակներում։

Հայաստանը և Միացյալ Նահանգները համաձայնության են եկել քաղաքացիական միջուկային էներգիայի ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ՝ Վաշինգտոնի կողմից Հարավային Կովկասում խաղաղության համաձայնագրի կնքումից մի քանի ամիս անց՝ Ռուսաստանի նախկին մերձավոր դաշնակիցներից մեկի հետ հարաբերությունները ամրապնդելու ջանքերի շրջանակներում։

Երկուշաբթի օրը հրապարակված հայտարարության համաձայն՝ միջուկային ոլորտի մասին համաձայնագիրը ստորագրել են Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը, որը երկօրյա այցով գտնվում էր երկրում։

Երկու առաջնորդները հայտարարել են «123-րդ պայմանագիր» անվամբ հայտնի համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների ավարտի մասին, որը թույլ է տալիս ԱՄՆ-ին օրինականորեն լիցենզավորել միջուկային տեխնոլոգիաներն ու սարքավորումները այլ երկրներին։

Վենսը նշել է, որ համաձայնագիրը թույլ կտա ԱՄՆ-ից Հայաստան արտահանել մինչև 5 միլիարդ դոլար սկզբնական ծավալով, գումարած երկարաժամկետ հեռանկարում՝ ևս 4 միլիարդ դոլար՝ վառելիքի և սպասարկման պայմանագրերի շրջանակներում։

Վենսի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում Փաշինյանն ասել է. «Այս համաձայնագիրը նոր գլուխ կբացի Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև խորացող էներգետիկ գործընկերության մեջ»։

Հարված Ռուսաստանին։

Հայաստանը, որը երկար ժամանակ մեծապես կախված էր Ռուսաստանից և Իրանից իր էներգամատակարարման համար, այժմ վերանայում է ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Չինաստանի, Ֆրանսիայի և Հարավային Կորեայի ընկերությունների առաջարկները՝ նոր միջուկային ռեակտոր կառուցելու համար, որը կփոխարինի իր միակ, խորհրդային տարիներին կառուցված, հնացած ատոմակայանին՝ Մեծամորին։

Դեռևս ընտրություն չի կատարվել, բայց երկուշաբթի օրվա հայտարարությունը բացում է դուռը ամերիկյան նախագծի ընտրության համար։ Սա կարող է հարված լինել Ռուսաստանին, որը ավանդաբար Հարավային Կովկասը համարել է իր ազդեցության ոլորտ, բայց որի ազդեցությունը տարածաշրջանում նվազում է։

Վենսի այցը տեղի է ունենում ընդամենը վեց ամիս անց այն բանից հետո, երբ Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդները Սպիտակ տանը համաձայնագիր ստորագրեցին, որը համարվում է գրեթե 40 տարի տևած պատերազմից հետո խաղաղության առաջին քայլը։

Վենսը նաև նպատակ ունի առաջ մղել «Թրամփի միջազգային ճանապարհ դեպի խաղաղություն և բարգավաճում (TRIPP)» նախագիծը, որը 43 կիլոմետրանոց առաջարկվող միջանցք է, որը կապահովի Ադրբեջանից Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն ուղիղ մուտք՝ անցնելով Հայաստանի հարավային տարածքով։ Վենսը հայտարարել է. «Մենք ոչ միայն խաղաղություն ենք հաստատում Հայաստանի համար, այլև միասին իրական բարգավաճում ենք ստեղծում Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների համար»։

Սպիտակ տան հայտարարության համաձայն՝ Ջեյ Դի Վենսը չորեքշաբթի և հինգշաբթի օրերին կայցելի նաև Ադրբեջան։