Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը կոչ է արել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին հրաժարվել Գրենլանդիան բռնակցելու սպառնալիքներից, այն բանից հետո, երբ նա կրկնել է այդ ցանկությունը The Atlantic ամսագրին տված հարցազրույցում։
Ֆրեդերիկսենը կիրակի օրը հայտարարության մեջ ասել է. «ԱՄՆ-ում անիմաստ է խոսել Գրենլանդիան բռնագրավելու անհրաժեշտության մասին։ ԱՄՆ-ն իրավունք չունի անեքսիայի ենթարկել Դանիայի թագավորության երեք երկրներից որևէ մեկին»։
Ամսագրին տված հարցազրույցում Թրամփն ասել է. «Մեզ անպայման Գրենլանդիան է պետք։ Մեզ այն պաշտպանության համար է պետք»։
Այս հայտարարությունը հնչել է ԱՄՆ-ի կողմից Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի առևանգումից մեկ օր անց, և ԱՄՆ նախագահի կողմից լատինաամերիկյան երկրի կառավարման մասին հայտարարությունից մեկ օր անց։
Այս իրավիճակը Դանիայում մտահոգություններ է առաջացրել, որ նույնը կարող է պատահել նաև Գրենլանդիայի հետ, որը Դանիայի տարածք է։
Ֆրեդերիկսենը հայտարարել է. «Ես խստորեն խորհուրդ եմ տալիս ԱՄՆ-ին դադարեցնել սպառնալիքները պատմականորեն մտերիմ դաշնակցի և մեկ այլ երկրի ու ժողովրդի նկատմամբ, ովքեր շատ հստակ հայտարարել են, որ չեն վաճառվում»։
Ռազմավարական կարևոր կղզի
Դեկտեմբերի 21-ին Թրամփը Լուիզիանայի նահանգապետ Ջեֆ Լենդրիին նշանակեց Գրենլանդիայում հատուկ դեսպանորդ։ Այս քայլը քննադատության արժանացավ Դանիայի և Գրենլանդիայի կողմից՝ Արկտիկական տարածաշրջանում գտնվող հանքանյութերով հարուստ կղզու նկատմամբ Վաշինգտոնի հետաքրքրության պատճառով։
Թրամփը պաշտպանում էր Գրենլանդիայի՝ Դանիայի ինքնակառավարվող շրջանի, Միացյալ Նահանգների մաս կազմելու գաղափարը։ Լենդրին նույնպես բացահայտորեն աջակցում է այս գաղափարին։
Գրենլանդիայի ռազմավարական դիրքը Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի միջև այն դարձնում է ԱՄՆ բալիստիկ հրթիռային պաշտպանության համակարգի հիմնական վայր, մինչդեռ նրա հարուստ հանքային պաշարները գրավիչ գործոն են Չինաստանից արտահանումից ԱՄՆ-ի կախվածությունը նվազեցնելու համար։
Գրենլանդիան, որը նախկինում դանիական գաղութ էր, 2009 թվականի համաձայնագրի համաձայն իրավունք ունի անկախություն հռչակել, բայց մեծապես կախված է մնում դանիական օգնությունից։
Անցած տարվա ընթացքում Դանիան փորձել է վերականգնել Գրենլանդիայի հետ լարված հարաբերությունները՝ միաժամանակ աշխատելով մեղմել Թրամփի վարչակազմի հետ լարվածությունը՝ ներդրումներ կատարելով Արկտիկայի պաշտպանության մեջ։
