Իսպանիայում անցկացվող խոշոր հեծանվային մրցավազքը խափանվել է իսրայելական թիմի դեմ բողոքի ցույցերի պատճառով: Լեհաստանում անցկացվող բասկետբոլի խաղը սկսվել է Իսրայելի օրհներգի սուլոցներով: Մի քանի եվրոպական երկրներ սպառնում են բոյկոտել խոշոր միջոցառումը, եթե Իսրայելը մասնակցի:
Գազայում Իսրայելի իրականացրած ցեղասպանության դեմ գլոբալ արձագանքը տարածվել է սպորտի և մշակույթի ոլորտներում։ Սակայն քննադատները նշում են, որ դա բավարար չէ, և Իսրայելը պետք է հեռացվի միջազգային միջոցառումներից, ինչպես դա արվեց Ռուսաստանի հետ, երբ այն սկսեց հարձակումները Ուկրաինայի վրա 2022 թվականին։
Ի տարբերություն Ռուսաստանի, որը ենթարկվեց լայնածավալ դատապարտման և արևմտյան պատժամիջոցների, Իսրայելը չի հեռացվել միջազգային սպորտային կազմակերպություններից, ինչպիսիք են Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն կամ ՖԻՖԱ-ն։ Բացի միջազգային Մուայ Թայի փոքր ֆեդերացիայից, միջազգային սպորտում քիչ է եղել ցանկություն կանխելու իսրայելական մարզիկների մասնակցությունը իրենց ազգային դրոշի ներքո։
Սակայն Իսպանիայի վարչապետ Պեդրո Սանչեսը այս շաբաթ բարձրացրեց լարվածությունը՝ աջակցելով պաղեստինամետ ցուցարարներին, ովքեր խափանեցին իսպանական Վուելտա հեծանվային մրցավազքը։ Նա հայտարարեց, որ ժամանակն է բոյկոտել Իսրայելին միջազգային սպորտային միջոցառումներից, մինչև Գազայում «բարբարոսությունը» չդադարի։
Հաջորդ օրը Իսպանիայի հանրային հեռարձակողը միացավ եվրոպական երեք այլ երկրներին՝ հայտարարելով, որ դուրս կգան և չեն հեռարձակելու հաջորդ տարվա Եվրատեսիլ երգի մրցույթը, եթե Իսրայելը թույլատրվի մասնակցել։
Ավելի վաղ այս ամսվա ընթացքում Հոլիվուդի որոշ կինոգործիչներ, դերասաններ և այլ ոլորտի ներկայացուցիչներ ստորագրեցին պարտավորագիր՝ բոյկոտելու իսրայելական կինոինստիտուտները, ներառյալ փառատոները, հեռարձակողները և արտադրական ընկերությունները։
«Ինչո՞ւ Իսրայելին չհեռացնել սպորտից, ինչպես Ռուսաստանին», հարցրեց Սանչեսը։
«Սա այլ է», այս շաբաթ Միլանում ասաց ՄՕԿ-ի Օլիմպիական խաղերի գործադիր տնօրեն Քրիստոֆ Դյուբին՝ պատասխանելով այս հարցին։
ՄՕԿ-ն ու ՖԻՖԱ-ն պնդում են, որ իրավական հիմքերը, որոնք կիրառվել են Ռուսաստանի դեմ, Իսրայելի դեպքում չեն հասել, սակայն մանրամասն բացատրություններ չեն տվել։
ՖԻՖԱ-ն հրաժարվել է մեկնաբանել իր Իսրայելի քաղաքականությունը և երկու հանձնաժողովների աշխատանքը, որոնք հետաձգել են Պաղեստինի ֆուտբոլային ֆեդերացիայի պաշտոնական բողոքների վերանայումը։
Ռուսաստանը արագորեն սև ցուցակում ընդգրկվեց սպորտային ֆեդերացիաների մեծ մասի կողմից Ուկրաինայի վրա հարձակումներից հետո 2022 թվականի փետրվարին։ Սակայն Իսրայելը չի ենթարկվել համարժեք միջոցների կամ միջազգային մեկուսացման՝ չնայած Գազայում իր ցեղասպանությանը, որը 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ից ի վեր խլել է ավելի քան 65,100 պաղեստինցիների կյանք։
Այնուամենայնիվ, որոշ վերլուծաբաններ նշում են, որ Իսպանիայի քայլը նշանակալի է, հատկապես հաշվի առնելով, որ այն խոշոր ֆուտբոլային ուժ է և համատեղ հյուրընկալելու է 2030 թվականի Աշխարհի գավաթը։
«Մինչ այժմ մենք չենք տեսել այսպիսի վրդովմունք Գազայում Իսրայելի գործողությունների դեմ», ասաց Անտուան Դյուվալը Նիդեռլանդներում հիմնված Ասսեր ինստիտուտից։
Հինգշաբթի օրը Բիրմինգհեմում բրիտանացի օրենսդիրն առաջարկեց եվրոպական ֆուտբոլային մարմնին՝ ՈւԵՖԱ-ին, «շտապ չեղարկել» նոյեմբերի 6-ին նախատեսված «Աստոն Վիլլա»-ի և իսրայելական «Մաքաբի Թել Ավիվ»-ի միջև Եվրոպա լիգայի հանդիպումը՝ «հանրային անվտանգության և համայնքային ներդաշնակության ապահովման համար»։
ՈւԵՖԱ-ն որևէ նշան չի ցույց տվել, որ պատրաստվում է դա անել։
Եվրոպայում մի քանի սպորտային ֆեդերացիաներ դժգոհել են իսրայելական թիմերի դեմ խաղալու անհրաժեշտությունից՝ նշելով, որ այլընտրանք չունեն, քանի որ Իսրայելը չի արգելվել միջազգային մրցումներից։
«Իսրայելի դեմ խաղալը այս պայմաններում այն սցենարը չէ, որը մենք կցանկանայինք», ասել է Բասկետբոլ Իռլանդիայի գործադիր տնօրեն Ջոն Ֆիհանը։
Իսրայելի բանակը մարտի 18-ին վերսկսեց իր դաժան հարձակումները Գազայի վրա՝ սպանելով 12,590 մարդու և վիրավորելով 53,884-ին՝ խախտելով հունվարին հաստատված հրադադարի և գերիների փոխանակման համաձայնագիրը։
Անցյալ նոյեմբերին Միջազգային քրեական դատարանը ձերբակալման օրդերներ տվեց Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և նրա նախկին պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտի դեմ՝ Գազայում ռազմական հանցագործությունների և մարդկության դեմ հանցագործությունների համար։
Այս շաբաթվա սկզբին ՄԱԿ-ի Պաղեստինյան տարածքների հարցերով անկախ միջազգային հանձնաժողովը հաստատեց, որ Իսրայելը Գազայում ցեղասպանություն է իրականացրել։
