Թուրքիան, Արաբական լիգան, Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունը (ԻՀԿ) և 18 այլ երկրներ ամենախիստ կերպով դատապարտել են վերջերս կայացված մի շարք որոշումներ, որոնք արմատապես ընդլայնում են Իսրայելի կողմից օկուպացված Արևմտյան ափի նկատմամբ անօրինական վերահսկողությունը։
Երկուշաբթի օրը հրապարակված համատեղ հայտարարության մեջ Թուրքիայի, Բրազիլիայի, Ֆրանսիայի, Իսպանիայի, Սաուդյան Արաբիայի և այլ երկրների արտաքին գործերի նախարարները, ինչպես նաև ԻՀԿ-ն և Արաբական լիգան, նշել են, որ փոփոխությունները լայնածավալ են. այդ թվում՝ պաղեստինյան տարածքները այսպես կոչված իսրայելական «պետական հողեր» վերադասակարգելը, անօրինական բնակավայրերի կառուցման գործունեության արագացումը և Իսրայելի վարչակազմի հետագա ամրապնդումը։
Արտգործնախարարները իսրայելական բնակավայրերը որակել են որպես միջազգային իրավունքի, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նախկին բանաձևերի և Միջազգային դատարանի 2024 թվականի խորհրդատվական կարծիքի ակնհայտ խախտում։
Հայտարարության մեջ նշվում է, որ «այս վերջին որոշումները հստակ ուղեգծի մի մասն են, որն ուղղված է տեղում իրականության փոփոխմանը և անընդունելի փաստացի անեքսիայի առաջխաղացմանը», նախազգուշացնելով, որ այս քայլերը խաթարում են տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության ջանքերը և սպառնում են տարածաշրջանային իմաստալից ինտեգրման հնարավորություններին։
ԱԳ նախարարները կոչ են արել Իսրայելի կառավարությանը անհապաղ չեղարկել որոշումները, պահպանել իր միջազգային պարտավորությունները և զերծ մնալ այնպիսի գործողություններից, որոնք ընդմիշտ կփոխեն օկուպացված պաղեստինյան տարածքների «իրավական և վարչական կարգավիճակը»։
Հայտարարության մեջ ավելացվում է, որ այս որոշումները Իսրայելի բնակավայրերի քաղաքականության աննախադեպ արագացման շարունակությունն են՝ զուգորդված E1 նախագծի մրցույթի հաստատման և հրապարակման հետ. նման գործողությունները կազմում են Պաղեստինյան պետության կենսունակության և երկու պետությունների լուծման իրականացման դեմ ուղղված դիտավորյալ և ուղղակի հարձակում։
Այս համատեքստում ԱԳ նախարարները վերահաստատել են իրենց մերժումը 1967 թվականից ի վեր օկուպացված պաղեստինյան տարածքների, այդ թվում՝ Արևելյան Երուսաղեմի, ժողովրդագրական կառուցվածքի, բնույթի և կարգավիճակի փոփոխմանն ուղղված բոլոր միջոցառումների վերաբերյալ և հայտարարել, որ իրենք «դեմ են անեքսիայի բոլոր ձևերին»։
Վերջ դնել բնակավայրերի բռնությանը
Հաշվի առնելով Արևմտյան ափում տագնապալի սրացումը, հայտարարության մեջ ընդգծվում է, որ նրանք կոչ են անում Իսրայելին դադարեցնել բնակավայրերի բռնությունը պաղեստինցիների նկատմամբ և պատասխանատվության ենթարկել պատասխանատուներին: ԱԳ նախարարները շեշտել են Երուսաղեմի և սուրբ վայրերի պատմական և իրավական կարգավիճակի պահպանման կարևորությունը, հատկապես Ռամադանի ընթացքում՝ նշելով, որ կրկնվող խախտումները սպառնալիք են ներկայացնում տարածաշրջանային կայունության համար:
Ավելին, Իսրայելին կոչ է արվել անհապաղ ազատել Պաղեստինի ինքնավարությանը պատկանող 1994 թվականի Փարիզի արձանագրության համաձայն պահված հարկային եկամուտները՝ նշելով, որ այդ միջոցները կենսական նշանակություն ունեն Գազայի և օկուպացված Արևմտյան ափի պաղեստինցի ժողովրդին անհրաժեշտ ծառայություններ մատուցելու համար:
ԱԳ նախարարները վերահաստատեցին իրենց անսասան հանձնառությունը արդար, համապարփակ և երկարատև խաղաղության հասնելուն՝ ընդգծելով, որ Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության լուծումը 1967 թվականի հունիսի 4-ի սահմանների հիման վրա, Արաբական խաղաղության նախաձեռնության և ՄԱԿ-ի համապատասխան բանաձևերի համաձայն, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում երկու պետությունների լուծմանը համապատասխան, կենսական նշանակություն ունի տարածաշրջանային խաղաղության, կայունության և ինտեգրման համար։
