Ավստրալիայի վարչապետը երկուշաբթի օրը առաջարկել է ավելի խիստ օրենքներ զենքի մասին՝ Սիդնեյի լողափում հրեական փառատոնում տեղի ունեցած զանգվածային կրակոցներից հետո, որի հետևանքով զոհվել էր 15 մարդ։
Մեղադրյալները՝ հայր և որդի, կրակ են բացել կիրակի երեկոյան Խանուկայի մեկնարկի առթիվ լողափում հավաքված ամբոխի վրա:
Ոստիկանությունը հաստատել է, որ 50-ամյա հայրը ունեցել է վեց հրազենային զենքի լիցենզիա, և ենթադրվում է, որ այդ զենքերն օգտագործվել են հարձակումների ժամանակ։
Վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզեն ասել է, որ անհրաժեշտ է ավելի խիստ զենքի մասին օրենքներ ընդունել, այդ թվում՝ մեկ անձի կողմից զենքի քանակի սահմանափակումներ։ «Կառավարությունը պատրաստ է ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ քայլերը, այդ թվում՝ զենքի մասին ավելի խիստ օրենքներ ընդունելու անհրաժեշտությունը», - ասել է նա։
Ալբանեզեն ասաց, որ բարեփոխումները կներկայացնի երկուշաբթի կեսօրին նահանգների վարչապետների հետ կայանալիք Ազգային կաբինետի նիստին։ «Մարդիկ կարող են ժամանակի ընթացքում արմատականանալ։ Լիցենզիաները չպետք է անորոշ ժամանակով լինեն», - ասաց։
Ալբանեզեն ասաց, որ ժամանակն է գնահատել, թե արդյոք երկրի զենքի մասին օրենքները պետք է կրկին խստացվեն, հավելելով. «Ես բացարձակապես պատրաստ եմ դրան»։
Զենքի մասին օրենքները խիստ են, բայց հարցերը մնում են։
Զանգվածային կրակոցները Ավստրալիայում հազվադեպ երևույթ են 1996 թվականին Պորտ Արթուրում տեղի ունեցած հարձակումից ի վեր, երբ մեկ զինված անձը սպանեց 35 մարդու։
Երկրի զենքի տիրապետման համակարգը լայնորեն համարվում է մեկ շնչի հաշվով զենքով սպանությունների ամենացածր մակարդակներից մեկը ունեցող երկիրը։
Այնուամենայնիվ, օրինական կերպով տիրապետվող զենքի թիվը կայուն աճել է ավելի քան երկու տասնամյակ և այժմ մոտենում է չորս միլիոնի՝ գերազանցելով 1996 թվականի խիստ միջոցառումներից առաջ եղած թիվը, այս տարվա սկզբին հայտարարել է Ավստրալիայի ինստիտուտ վերլուծական կենտրոնը։
Ներկայումս կասկածյալներից մեկի ունեցած լիցենզիան նրան իրավունք է տալիս պահել իր տիրապետության տակ գտնվող հրազենը, լրագրողներին ասել է Նոր Հարավային Ուելսի (NSW) ոստիկանապետ Մալ Լանյոնը։
Սվինբըրնի տեխնոլոգիական համալսարանում քրեագիտություն դասավանդող Մայա Գոմեսն ասել է, որ Նոր Հարավային Ուելսում զենքի իրավունքի տերերը նախ պետք է ներկայացնեն հրազեն ունենալու իրական պատճառը:
Բոնդիի հարձակումից հետո Գոմեսը էլեկտրոնային նամակում նշել է, որ «հարցերը կարող են կենտրոնանալ ներկայացված հիմնավորման քանակական ճշմարտացիության և հարձակման մեջ գրանցված և օգտագործված զենքի տեսակների հետ կապված պատճառների վրա»։
Հանցավորության մակարդակը մնում է ցածր
Մինչ Ավստրալիայում զենքի թիվն աճում է, զենքի հետ կապված հանցագործությունները համաշխարհային մասշտաբով ցածր են մնում: Ավստրալիայի քրեագիտության ինստիտուտի կողմից հրապարակված վերջին տվյալների համաձայն՝ 2024 թվականի հունիս ամսվան նախորդող մեկ տարվա ընթացքում զենքի հետ կապված սպանությունների հետևանքով զոհվել է 33 ավստրալիացի:
Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների (CDC) տվյալներով՝ սա համարժեք է 2023 թվականի ընթացքում Միացյալ Նահանգներում օրական տեղի ունեցող զենքի հետ կապված 49 սպանության։
«Պորտ Արթուրի կոտորած» անունով հայտնի իրադարձությունը հանգեցրեց լայնածավալ բարեփոխումների, որոնք երկար ժամանակ համարվում էին «ոսկե ստանդարտ» ամբողջ աշխարհում։
Դրանց թվում էին զենքի հետգնման ծրագիր, զենքի ազգային գրանցամատյան և կիսաավտոմատ զենքի տիրապետման դեմ ավելի խիստ միջոցառումներ։
