Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին զգուշացրել է ԱՄՆ-ին, որ այն կբախվի «անշրջելի վնասի», եթե աջակցի իր դաշնակից Իսրայելին՝ նշելով, որ չի հանձնվի, ինչպես ասել էր ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը։
Խամենեին ելույթ ունեցավ չորեքշաբթի օրը՝ բախումների վեցերորդ օրը։ Թրամփը պահանջեց Իրանի «անվերապահ հանձնվելը» և ասաց, որ ԱՄՆ-ն կարող է սպանել Խամենեիին՝ խթանելով հնարավոր միջամտության մասին ենթադրությունները։
Հեռահար հարվածները սկսվեցին ուրբաթ օրը, երբ Իսրայելը լայնածավալ ռմբակոծություն սկսեց, ինչին Իրանը պատասխանեց հրթիռներով և անօդաչու սարքերով։
«Այս ազգը երբեք չի հանձնվի»,- ասաց Խամենեին պետական հեռուստատեսությամբ ելույթի ժամանակ՝ Թրամփի վերջնագիրը անվանելով «անընդունելի»։
«Ամերիկան պետք է իմանա, որ ցանկացած ռազմական միջամտություն անպայման կհանգեցնի անուղղելի վնասների»,- հավելեց նա։
Խամենեին, ով 1989 թվականից ղեկավարում է երկիրը և հանդիսանում է Իրանի բոլոր պետական հարցերի վերջնական որոշողը, ավելի վաղ խոստացել էր, որ երկիրը «ոչ մի գթասրտություն» չի ցուցաբերի Իսրայելի առաջնորդների նկատմամբ։
Ելույթը հնչեց այն բանից հետո, երբ գիշերը Իսրայելի հարվածները ոչնչացրին երկու շենք, որոնք արտադրում էին ցենտրիֆուգների բաղադրիչներ Իրանի միջուկային ծրագրի համար՝ Թեհրանի մոտակայքում, ըստ ՄԱԿ-ի միջուկային վերահսկողության գործակալության։
«Իսրայելի ռազմաօդային ուժերի ավելի քան 50 կործանիչներ... վերջին ժամերին իրականացրել են մի շարք օդային հարվածներ Թեհրանի շրջանում»,- հայտարարեց Իսրայելի բանակը՝ հավելելով, որ մի քանի զենքի արտադրության օբյեկտներ են թիրախավորվել։
«Իրանի միջուկային զենքերի զարգացման ծրագիրը խափանելու լայն ջանքերի շրջանակում Թեհրանում գտնվող ցենտրիֆուգների արտադրության օբյեկտը թիրախավորվել է»։
Ցենտրիֆուգները կարևոր են ուրանի հարստացման համար՝ գործընթաց, որը կարող է օգտագործվել ինչպես ռեակտորների վառելիք, այնպես էլ միջուկային մարտագլխիկների համար։
Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտարարեց, որ հիպերձայնային «Ֆաթահ-1» հրթիռներ է արձակել Թել Ավիվի ուղղությամբ։
Հիպերձայնային հրթիռները շարժվում են ձայնի արագությունից հինգ անգամ ավելի արագ և կարող են փոխել իրենց ուղղությունը թռիչքի ընթացքում՝ դժվարացնելով դրանց հետևումը և խոցումը։
Թել Ավիվում գիշերը հրթիռներ չեն խոցել, սակայն AFP-ի լուսանկարները ցույց են տալիս, որ Իսրայելի հակաօդային պաշտպանության համակարգերը գործարկվել են՝ հրթիռները որսալու համար։
Իրանը նաև «անօդաչու սարքերի խումբ» է ուղարկել Իսրայելի ուղղությամբ, մինչդեռ Իսրայելի բանակը հայտարարեց, որ որսացել է Իրանից արձակված 10 անօդաչու սարքեր։
«Անպայման հանձնվել»
Թրամփը ավելացրեց խոսակցությունները ԱՄՆ-ի միջամտության մասին, երբ շտապ հեռացավ Կանադայում անցկացվող G7 գագաթնաժողովից, որտեղ հարուստ ժողովրդավարությունների առաջնորդները կոչ էին անում լարվածության նվազեցման, բայց աջակցում էին Իսրայելի «ինքնապաշտպանության իրավունքին»։
Նա պարծեցավ, որ Միացյալ Նահանգները կարող է հեշտությամբ սպանել Խամենեին։
«Մենք հստակ գիտենք, թե որտեղ է այսպես կոչված «Գերագույն առաջնորդը» թաքնված։ Նա հեշտ թիրախ է, բայց ապահով է այնտեղ։ Մենք նրան չենք վերացնի (սպանենք), առնվազն դեռ ոչ»,- գրել է Թրամփը իր Truth Social հարթակում։
Թրամփը հանդիպել է իր Ազգային անվտանգության խորհրդի հետ՝ քննարկելու հակամարտությունը։ Հանդիպումից հետո հրապարակային հայտարարություն չի եղել։
Տարհանումներ
Իսրայելի հարձակումները խոցել են Իրանի միջուկային և ռազմական օբյեկտները, ինչպես նաև բնակելի տարածքներ։
Իսրայելի բնակելի տարածքներն էլ են հարվածների ենթարկվել, և օտարերկրյա կառավարությունները շտապում են տարհանել իրենց քաղաքացիներին երկու երկրներից։
Շարունակվում են հակամարտության հետևանքները, որոնց մասին դեռևս հստակ տեղեկություններ չկան։
