ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կոչ է արել չեղարկել կամ ներում շնորհել Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի կոռուպցիայի դատավարությունը՝ այն անվանելով «վհուկների որս»։
«Նեթանյահուի դատավարությունը պետք է ԱՆՄԻՋԱՊԵՍ չեղարկվի կամ ներում շնորհվի այս Մեծ Հերոսին», - գրել է Թրամփը չորեքշաբթի իր Truth Social հարթակում։
Նա Նեթանյահուին անվանել է Իսրայելի «Մեծ պատերազմի ժամանակների վարչապետ»՝ նշելով, որ ցնցված է իմանալով, որ Նեթանյահուն պետք է դատարան ներկայանա երկուշաբթի, այն դեպքում, երբ երկիրը բախվում է Իրանի հետ լարվածության աճին։
«Ես ցնցված էի իմանալով, որ Իսրայելը, որը վերջերս ապրել է իր ամենամեծ պահերից մեկը, շարունակում է իր անհեթեթ արշավը վարչապետի դեմ», - գրել է Թրամփը։
«Չկա մեկը, ում ես ճանաչում եմ, ով կարող էր ավելի արդյունավետ աշխատել ԱՄՆ նախագահի հետ, քան Նեթանյահուն»։
Թրամփը հավելել է, որ մինչ ԱՄՆ-ը «փրկեց» Իսրայելին Իրանի հետ վերջին հակամարտության ժամանակ, «հիմա Իսրայելի հերթն է փրկել Նեթանյահուին»։
Նա Նեթանյահուին բնութագրել է որպես Իսրայելի ամենախիզախ և ունակ առաջնորդ։
Կաշառք, խարդախություն և վստահության խախտում
Թրամփի մեկնաբանությունները նշում են նկատելի փոփոխություն՝ կամ առնվազն հրապարակային ընդունում՝ երկու առաջնորդների միջև հարաբերությունների բարելավման մասին, չնայած վերջին տարիների լուրջ լարվածության մասին հաղորդումներին։
Նախկին տարաձայնությունները, ըստ հաղորդումների, կապված էին մի շարք հարցերի հետ, ներառյալ Գազայում իսրայելական գործողությունները և Իրանի հետ հարաբերությունները վերջին սրացումներից առաջ։
Վերլուծաբանները նշել են, որ լարվածությունը հատկապես ակնհայտ դարձավ Թրամփի Մերձավոր Արևելքի վերջին շրջագայության ժամանակ, որը, ուշագրավ է, որ ներառված չէր Իսրայելը՝ առաջին անգամ ԱՄՆ նախագահի համար։
Այդ այցից առաջ Թրամփը բանակցեց հրադադար Եմենի հութիների հետ՝ առանց պահանջելու, որ նրանք դադարեցնեն հարվածները իսրայելական թիրախների վրա։
Նա նաև հաստատեց ուղիղ բանակցություններ Համասի հետ, որոնց ընթացքում նրա թիմը, ըստ հաղորդումների, համաձայնեց կազմակերպել շտապ մարդասիրական օգնություն Գազա՝ փոխարենը ԱՄՆ-իսրայելական երկքաղաքացիի ազատ արձակման։
Նեթանյահուի դատավարությունը՝ կաշառքի, խարդախության և վստահության խախտման մեղադրանքներով, շարունակվում է 2020 թվականից։
Դատավարությունը բազմիցս հետաձգվել է՝ Գազայի գործողությունների և հետագայում Լիբանանի հակամարտության պատճառով։
Առաջին գործով Նեթանյահուն և նրա կինը՝ Սարան, մեղադրվում են ավելի քան 260,000 դոլարի արժեքով շքեղ ապրանքներ՝ սիգարներ, զարդեր և շամպայն, ընդունելու մեջ՝ միլիարդատերերից քաղաքական ծառայությունների դիմաց։
Երկու այլ գործերով պնդվում է, որ Նեթանյահուն փորձել է պայմանավորվել ավելի բարենպաստ լուսաբանում երկու իսրայելական լրատվամիջոցներում։
Նա հերքում է բոլոր մեղադրանքները։
ԱՄՆ-ի մեղսակցությունը
Նեթանյահուն նաև կանգնած է պատերազմական հանցագործությունների և մարդկության դեմ հանցագործությունների մեղադրանքների առաջ, իսկ Միջազգային քրեական դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերին ձերբակալման հրաման է տվել նրա և նախկին պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտի դեմ՝ Գազայում կատարված վայրագությունների համար։
Պաղեստինյան պաշտոնական ՎԱՖԱ լրատվական գործակալության տվյալներով՝ Գազայում փաստագրվել է 56,000 զոհ, հիմնականում կանայք և երեխաներ։
Մոտ 11,000 պաղեստինցիներ ենթադրվում է, որ թաղված են ավերված տների փլատակների տակ։
Փորձագետները, սակայն, պնդում են, որ իրական զոհերի թիվը զգալիորեն գերազանցում է Գազայի իշխանությունների հաղորդածը՝ գնահատելով, որ այն կարող է հասնել մոտ 200,000-ի։
Իսրայելը նաև կանգնած է ցեղասպանության գործով Միջազգային դատարանում։
Վաշինգտոնը տարեկան 3.8 միլիարդ դոլար ռազմական ֆինանսավորում է հատկացնում իր երկարամյա դաշնակից Իսրայելին։
2023 թվականի հոկտեմբերից ի վեր ԱՄՆ-ը ծախսել է ավելի քան 22 միլիարդ դոլար՝ աջակցելով Իսրայելի գործողություններին Գազայում և հարևան երկրներում։
Չնայած ԱՄՆ բարձրաստիճան պաշտոնյաների քննադատություններին՝ կապված Գազայում քաղաքացիական զոհերի բարձր թվի հետ, Վաշինգտոնը դեռևս դիմադրել է զենքի մատակարարումների նկատմամբ պայմաններ դնելու կոչերին։
