Թրամփի վարչակազմը սկսել է Իրանի հետ հնարավոր խաղաղության բանակցությունների շրջանակի նախնական գնահատումները՝ երեք շաբաթ տևած մարտական գործողություններից հետո: Այս մասին հայտնել է Axios-ը՝ հղում անելով ԱՄՆ պաշտոնյաներին և գործին մոտ կանգնած աղբյուրներին։
Այս շփումները հայտնի են դարձել այն բանից հետո, երբ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ուրբաթ օրը հայտարարեց, որ քննարկում է հակամարտության «լիցքաթափման» հարցը: Սակայն ԱՄՆ պաշտոնյաները կանխատեսում են, որ մարտական գործողությունները կարող են շարունակվել ևս երկու-երեք շաբաթ: Այս ընթացքում խորհրդատուները աշխատում են հնարավոր դիվանագիտության համար հիմքեր նախապատրաստելու ուղղությամբ:
Աղբյուրների համաձայն, Թրամփի հատուկ դեսպանորդ Սթիվ Վիտկոֆը և նախագահի փեսան՝ Ջարեդ Քուշները, մասնակցել են վաղ փուլի բանակցություններին։
Պատերազմը դադարեցնելու հնարավոր համաձայնագիրը, ենթադրաբար, կներառի Հորմուզի նեղուցի վերաբացումը և Իրանի բարձր հարստացված ուրանի պաշարների հարցը։ Այն նաև նախատեսում է Թեհրանի միջուկային ծրագրի, բալիստիկ հրթիռների և տարածաշրջանային միջնորդ խմբերի աջակցության վերաբերյալ երկարաժամկետ կարգավորում։
Վերջին օրերին Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև անմիջական շփում չի եղել։ Այնուամենայնիվ, Եգիպտոսը, Կատարը և Միացյալ Թագավորությունը հանդես են եկել որպես միջնորդներ։
Կողմերի պայմանները ավելի ու ավելի պարզ են դառնում։
Եգիպտոսը և Քաթարը տեղեկացրել են ԱՄՆ-ին և Իսրայելին, որ Իրանը հետաքրքրված է բանակցություններով, բայց սահմանում է հստակ պայմաններ։
Իրանի պայմանները ներառում են հրադադար, ռազմական գործողությունները չվերսկսելու երաշխիքներ և փոխհատուցման պահանջներ։
Թրամփը փոխհատուցման պահանջը որակել է «անընդունելի»։ Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ պաշտոնյան նշել է, որ այս հարցը կարող է վերաձևակերպվել որպես իրանական սառեցված ակտիվների վերադարձ։
Նույն պաշտոնյան ասել է. «Նրանք դա անվանում են փոխհատուցում։ Գուցե մենք դա անվանում ենք սառեցված միջոցների վերադարձ։ Հնարավոր է դա արտահայտել տարբեր ձևերով՝ իրենց համակարգի ներսում փոխզիջման հասնելու համար»։
Մինչդեռ, ԱՄՆ-ն Իրանից պահանջում է մի շարք պարտավորություններ։ Դրանք ներառում են հրթիռային ծրագրի հնգամյա կասեցում, ուրանի հարստացման դադարեցում և Նաթանզի, Սպահանի և Ֆորդոյի միջուկային օբյեկտների ռեակտորների ապամոնտաժում։
Վաշինգտոնը նաև ցանկանում է ցենտրիֆուգների գործունեության խիստ միջազգային վերահսկողություն, հրթիռների հեռահարությունը սահմանափակող տարածաշրջանային զենքի վերահսկողության համաձայնագրեր և որոշակի խմբերի իրանական ֆինանսավորման դադարեցում։
Թրամփի խորհրդականները նաև գնահատում են, թե ով կլինի իրանական կողմից բանակցությունների ամենաարդյունավետ զրուցակիցը և որ երկիրը կարող է հանդես գալ որպես միջնորդ։
Արտգործնախարար Աբբաս Արաքչին կարևոր միջնորդական դեր է խաղացել անցյալ բանակցություններում։ Այնուամենայնիվ, որոշ ամերիկացի պաշտոնյաներ կարծում են, որ նա չունի գործարքը վերջնականապես կնքելու լիազորություններ։
Վաշինգտոնը Կատարին ընդգծում է որպես պոտենցիալ միջնորդ։ Այնուամենայնիվ, Կատարի պաշտոնյաները, ըստ լուրերի, դժկամությամբ են ստանձնում գլխավոր հանրային միջնորդի դերը։
