Իսրայելի Գերագույն դատարանը հաստատել է պետության որոշումը՝ շարունակելու պահել 14-ամյա պաղեստինցի տղայի մարմինը, որը սպանվել է իսրայելական ուժերի կողմից 2024 թվականի փետրվարին՝ թույլ տալով իշխանություններին այն օգտագործել որպես բանակցային գործիք ապագա բանտարկյալների փոխանակման բանակցություններում Համասի հետ։
2025 թվականի հուլիսի 31-ին հրապարակված որոշման մեջ դատարանը աջակցել է պետության դիրքորոշմանը, որ Վադիա Շադի Սա'դ Էլյանիի՝ Արևելյան Երուսաղեմի բնակչի, մարմինը կարող է մնալ Իսրայելի վերահսկողության տակ՝ նրա մահից ավելի քան 18 ամիս անց, ինչպես նշված է «Ադալահ»՝ Իսրայելում արաբ փոքրամասնությունների իրավունքների իրավական կենտրոնի հայտարարության մեջ։
Իսրայելական իշխանությունները պնդում են, որ Էլյանը գնդակահարվել է իբր ոստիկանության աշխատակցի վրա դանակահարության փորձի ժամանակ՝ Մա'ալե Ադումիմ բնակավայրի մոտ, որը գտնվում է գրավված Արևմտյան ափում։
Սակայն տեսանյութերը, ներառյալ նրա ընտանիքի կողմից ներկայացված նյութերը, ցույց են տալիս, որ նրան կրակել են հետևից, երբ նա փախչում էր, և հետո կրկին կրակել են, երբ նա անշարժ պառկած էր ճանապարհին։
Նրա սպանությունից հետո՝ 2024 թվականի փետրվարի 5-ին, նրա մարմինը չի վերադարձվել ընտանիքին՝ թաղման համար։
Դատարանը իր որոշման մեջ վկայակոչել է գաղտնի ապացույցներ և նշել, որ ռազմական հրամանատարը լիազորված է շարունակելու մնացորդների պահումը և հաստատելու ժամանակավոր թաղումը։
Քաղաքականության դեմ հայցը ներկայացվել է 2024 թվականի հուլիսին «Ադալահ»-ի կողմից՝ Էլյանիի ծնողների անունից։ «Ադալահ»-ը պնդել է, որ երկարատև պահումը խախտում է ինչպես իսրայելական, այնպես էլ միջազգային իրավունքը, ինչպես նաև հանգուցյալի և նրա ընտանիքի իրավունքներն ու արժանապատվությունը։
«Վադիայի մարմնի մեկուկես տարվա պահումը լուրջ խախտում է ընտանիքի իրավունքների և երեխայի մահվան արժանապատվության նկատմամբ», - դատարանում նշել է «Ադալահ»-ի փաստաբան Նարեման Շեհադե-Զոաբին 2025 թվականի հուլիսի 3-ին։
Խումբը նաև վիճարկել է պետության՝ 1945 թվականի բրիտանական մանդատի արտակարգ կարգավորումների վրա հիմնվելու իրավունքը՝ այս միջոցը արդարացնելու համար։
«Ադալահ»-ը դատապարտել է դատարանի որոշումը՝ նշելով, որ այն «ամրապնդում է միջազգային իրավունքի և հիմնական մարդկայնության լուրջ խախտումը» և «նորմալացնում է պաղեստինցիներին ապամարդկայնացնող դաժան քաղաքականությունները»։
Իրավապաշտպան խմբերը նշում են, որ այս որոշումը արտացոլում է ավելի լայն պրակտիկա։ «Պաշտպանություն երեխաների համար միջազգային – Պաղեստին» կազմակերպությունը հայտնել է, որ 2025 թվականի փետրվարի դրությամբ Իսրայելը պահում էր ավելի քան 45 պաղեստինցի երեխայի մարմին։
Երուսաղեմի իրավական օգնության և մարդու իրավունքների կենտրոնը նշում է, որ այս տարվա մայիսի դրությամբ ընդհանուր առմամբ պահվում էր 668 պաղեստինցու մարմին։
