Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը հայտարարել է, որ զգուշացրել է, որ Պարսից ծոցի երկրները կարող են ստիպված լինել գործողություններ ձեռնարկել, եթե Իրանի մասնակցությամբ պատերազմը շարունակվի։ Ֆիդանը ընդգծել է, որ մեծացել է հակամարտության՝ ավելի լայն տարածաշրջանային ճգնաժամի վերածվելու ռիսկը։
Սաուդյան Արաբիայի, Կատարի և Միացյալ Արաբական Էմիրությունների հետ տարածաշրջանային շրջագայությունից հետո Անկարայում լրագրողների հետ զրույցում Ֆիդանը նշել է, որ իր հանդիպումների ժամանակ, այդ թվում՝ Ռիադում, պաշտոնյաները կիսվել են այն գնահատականով, որ պատերազմը կարող է տևել ևս երկու-երեք շաբաթ, և որ ռիսկի մակարդակը կայուն աճում է։
Ֆիդանը նշել է, որ Պարսից ծոցի երկրները սկզբից հստակ հայտարարել են, որ թույլ չեն տա, որ իրենց օդային տարածքն ու բազաները օգտագործվեն Իրանի դեմ, և որ պատերազմում կողմ չեն ընտրի։
Նա նաև նշել է, որ այդ երկրները մեղադրում են Իրանին ոչ միայն ռազմական թիրախներին, այլև քաղաքացիական ենթակառուցվածքներին և տնտեսական ակտիվներին դիտավորյալ թիրախավորելու մեջ։
«Պատերազմը կարող է երկարաձգվել»
Ֆիդանը նշել է, որ հակամարտության ընթացքը կարող է էլ ավելի փոխվել՝ մատնանշելով ԱՄՆ-ի և Իսրայելի միջև կարծիքների աճող տարաձայնությունները։
«Իսրայելը կփորձի ազդել ԱՄՆ-ի վրա և կցանկանա կանխել կարճաժամկետ հրադադարի կամ խաղաղության հասնելը», - ասել է Ֆիդանը, հավելելով, որ աճում է կոնսենսուս, որ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի սկզբնական դիրքորոշումները տարբերվում են։
Նա նշել է, որ դա կարող է հանգեցնել պատերազմի երկարաձգման՝ նշելով, որ բանակցությունները դժվար են, քանի դեռ հակամարտությունը շարունակվում է, բայց կարճաժամկետ հրադադարը կարող է հիմք ստեղծել բանակցությունների համար։
Ֆիդանը ընդգծել է, որ «Իսրայելը կարող է ընդունել պատերազմը որքան հնարավոր է երկարաձգելու քաղաքականություն՝ Իրանին ավելի շատ վնաս հասցնելու համար», ընդգծելով խաղաղության կամքի բացակայությունը, այլ ոչ թե հարցի լուծման ծրագրի բացակայությունը։
Ռիադի բանակցություններ. ընդհանուր լեզու գտնելու որոնում
Ֆիդանը նշել է, որ մարտի 19-ին Ռիադում կայացած հանդիպումը միավորել է տարածաշրջանի այն երկրներին, որոնք ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն տուժել են պատերազմից։
Նա ասել է, որ հանդիպումը կազմակերպվել է տարածաշրջանի երկրներից գնահատականներ հավաքելու և ընդհանուր լեզու գտնելու համար՝ հավելելով, որ մասնակիցները շեշտել են իրավիճակի հրատապությունը։
Ֆիդանը նշել է, որ քննարկումները հիմնականում կենտրոնացել են Իրանի գործողությունների վրա, և որ Թուրքիան ապահովել է, որ Իսրայելի դերի վերաբերյալ մտահոգությունները ներառվեն նաև համատեղ հայտարարության մեջ՝ մասնավորապես ընդգծելով այն մոտեցումները, որոնք Անկարան համարում է էքսպանսիոնիստական քաղաքականություն։
Հետպատերազմյան հավասարակշռությունը և Թուրքիայի դերը
Ֆիդանը նշել է, որ պատերազմը կարող է վերաձևավորել տարածաշրջանային հավասարակշռությունը, ստիպել Պարսից ծոցի երկրներին վերանայել իրենց պաշտպանական ռազմավարությունները և պարզաբանել իրենց ակնկալիքները Իրանի վերաբերյալ։
Նա նշել է, որ տնտեսական համագործակցությունը կարող է օրակարգում լինել, եթե պատերազմից հետո ստեղծվեն համապատասխան պայմաններ, և որ Իրանը կարող է նաև բարձրացնել իր պահանջները Պարսից ծոցում ԱՄՆ ռազմական ներկայության վերաբերյալ։
Ընդգծելով, որ ճգնաժամի ընթացքում Թուրքիայի դիրքերը ամրապնդվել են, Ֆիդանը նշել է, որ Անկարան սկզբից պահպանել է հստակ դիրքորոշում։
«Մենք սկզբից երկիմաստ դիրքորոշում չենք ընդունել։ Մենք բոլորին հստակ ասել ենք, թե ինչն է սխալ», - ասել է Ֆիդանը, հավելելով, որ Թուրքիան դեմ է ինչպես Իսրայելի ռազմական գործողություններին, այնպես էլ Իրանի կողմից պատերազմը տարածելու ջանքերին։
Ֆիդանը նշել է, որ Թուրքիան չի ցանկանում, որ հակամարտությունը վերաճի երկարատև տարածաշրջանային պատերազմի և կշարունակի աշխատել հակամարտությունը դադարեցնելու ուղղությամբ՝ օգտագործելով բոլոր դիվանագիտական ուղիները։
