ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը զգուշացրել է, որ ցանկացած երկիր, որը կհամագործակցի BRICS տնտեսական խմբի «հակաամերիկյան քաղաքականությունների» հետ, կկրի լրացուցիչ 10 տոկոս մաքսատուրք։
«Այս քաղաքականության համար բացառություններ չեն լինի»,- գրել է նա կիրակի երեկոյան իր Truth Social հարթակում։
Մեկ այլ գրառման մեջ նա հայտարարեց, որ ԱՄՆ մաքսային նամակներն ու/կամ համաձայնագրերը տարբեր երկրների հետ «կսկսեն առաքվել երկուշաբթի, հուլիսի 7-ին, ժամը 16:00 GMT-ից»։
Հունվարի վերջին Թրամփը նշել էր. «Չկա հնարավորություն, որ BRICS (երկրները) փոխարինեն ԱՄՆ դոլարը միջազգային առևտրում կամ որևէ այլ տեղ»։
«Մենք պահանջելու ենք այս, թվում է, թշնամական երկրներից, որ նրանք ոչ մի դեպքում չստեղծեն նոր BRICS արժույթ կամ չաջակցեն որևէ այլ արժույթի, որը կարող է փոխարինել հզոր ԱՄՆ դոլարին, այլապես նրանք կկանգնեն 100 տոկոս մաքսատուրքի առջև»,- հավելել է նա։
BRICS անդամները վերջին տարիներին քննարկել են դոլարից հրաժարվելու հարցը, իսկ քննարկումները սրվել են այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը 2022 թվականին պատժամիջոցներ կիրառեց Ռուսաստանի դեմ՝ Ուկրաինայում «հատուկ ռազմական գործողության» մեկնարկից հետո։
Թրամփի հայտարարությունները հնչեցին այն ժամանակ, երբ BRICS-ի ղեկավարներն ու ներկայացուցիչները հավաքվել էին Ռիո դե Ժանեյրոյում խմբի 17-րդ ամենամյա գագաթնաժողովի համար։
BRICS-ի երկրները քննադատում են Թրամփի մաքսատուրքերը
Կիրակի օրը գագաթնաժողովում BRICS-ի ղեկավարները քննադատեցին Թրամփի «անխտրական» ներմուծման մաքսատուրքերը և վերջերս Իսրայելի ու ԱՄՆ-ի հարվածները Իրանի վրա։
11 երկրները, ներառյալ Բրազիլիան, Ռուսաստանը, Հնդկաստանը, Չինաստանը և Հարավային Աֆրիկան, կազմում են աշխարհի բնակչության մոտ կեսը և համաշխարհային տնտեսական արտադրանքի 40 տոկոսը։
Խումբը բաժանված է բազմաթիվ հարցերում, սակայն ընդհանուր դիրքորոշում է ցուցաբերել փոփոխական ԱՄՆ առաջնորդի և նրա մաքսային պատերազմների նկատմամբ, նույնիսկ եթե նա ուղղակիորեն չի նշվել։
Գագաթնաժողովի համատեղ հայտարարության համաձայն՝ BRICS անդամները «լուրջ մտահոգություն» են հայտնել միակողմանի մաքսային միջոցների աճի վերաբերյալ՝ նշելով, որ դրանք կարող են վնաս հասցնել համաշխարհային տնտեսությանը։
Հարվածները Իրանի վրա դատապարտվեցին
Ավելի վաղ BRICS-ը նաև խորհրդանշական աջակցություն էր հայտնել իր անդամ Իրանին՝ դատապարտելով Իսրայելի և ԱՄՆ-ի կողմից իրականացված մի շարք ռազմական հարվածները միջուկային և այլ թիրախների վրա։
Ապրիլին Թրամփը սպառնացել էր դաշնակիցներին և հակառակորդներին մի շարք պատժիչ մաքսատուրքերով, սակայն շուկայի կտրուկ անկման ֆոնին առաջարկել էր մի քանի ամսվա հետաձգում։
Թրամփը զգուշացրել է, որ միակողմանի մաքսատուրքեր կկիրառի գործընկերների նկատմամբ, եթե նրանք մինչև օգոստոսի 1-ը «համաձայնագրեր» չկնքեն։
Թվում է՝ ԱՄՆ դաշնակիցների, ինչպիսիք են Բրազիլիան, Հնդկաստանը և Սաուդյան Արաբիան, հանդեպ զիջում կատարելով՝ գագաթնաժողովի հայտարարությունը որևէ տեղ չի քննադատել ԱՄՆ-ին կամ նրա նախագահին անունով։
Բացակայություն
Երկու տասնամյակ առաջ որպես արագ զարգացող տնտեսությունների ֆորում ստեղծված BRICS-ը այժմ դիտվում է որպես Չինաստանի կողմից ղեկավարվող հակակշիռ ԱՄՆ-ի և Արևմտյան Եվրոպայի հզորությանը։
Սակայն, երբ խումբը ընդլայնվել է՝ ներառելով Իրանին, Սաուդյան Արաբիային և այլ երկրներ, այն դժվարացել է հասնել էական համաձայնության՝ սկսած Իսրայելի պատերազմից Գազայի վրա մինչև ԱՄՆ-ի գլոբալ գերիշխանությանը մարտահրավեր նետելը։
Օրինակ՝ BRICS-ի երկրները համատեղ կոչ են արել խաղաղ երկու պետությունների լուծման՝ Իսրայել-Պաղեստին հակամարտության համար։
Իրանական դիվանագիտական աղբյուրի համաձայն՝ իր կառավարության «պահպանվածությունները» փոխանցվել են բրազիլացի հյուրընկալողներին։ Այնուամենայնիվ, Իրանը զերծ է մնացել հայտարարությունը բացահայտ մերժելուց։
Հավանաբար դիվանագիտական զգայունության ևս մեկ նշան է այն, որ Սաուդյան Արաբիայի արտաքին գործերի նախարարը ամբողջությամբ բաց է թողել կիրակի օրվա քննարկումները, ըստ բրազիլական կառավարության աղբյուրի։
Սաուդյան Արաբիան աշխարհի առաջատար շահառուներից է ԱՄՆ-ի բարձր տեխնոլոգիական ռազմական արտահանումների ոլորտում և ԱՄՆ-ի երկարամյա գործընկեր է։
Այս տարվա գագաթնաժողովի քաղաքական ազդեցությունը նվազել է Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինի բացակայության պատճառով, ով առաջին անգամ իր 12 տարվա նախագահության ընթացքում բաց է թողել հանդիպումը։
Չինաստանի առաջնորդը միակ ուշագրավ բացակայողը չէ։ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ով մեղադրվում է Ուկրաինայում «պատերազմական հանցագործությունների» համար, նույնպես որոշել է չմասնակցել՝ փոխարենը մասնակցելով տեսակապով։
Նա գործընկերներին ասել է, որ BRICS-ը դարձել է գլոբալ կառավարման կարևոր խաղացող։
Գագաթնաժողովը նաև կոչ է արել արհեստական բանականության կարգավորման և նշել, որ տեխնոլոգիան չպետք է լինի միայն հարուստ երկրների մենաշնորհը։
Առևտրային արհեստական բանականության ոլորտը ներկայումս գերիշխում է ԱՄՆ տեխնոլոգիական հսկաների կողմից, թեև Չինաստանը և այլ երկրներ արագ զարգացող կարողություններ ունեն։
