ՄՇԱԿՈՒՅԹ
2-րդ րոպե ընթերցելու
Ֆրանս-ճապոնական դուետն արժանացել է քիմիայի ոլորտում Նոբելյան մրցանակի
Անրի Կագանը և Կենսո Սոային գիտնականներին հնարավորություն տվեցին վերահսկել, թե մոլեկուլների հայելային պատկեր հանդիսացող ձևերից որն է առաջանում բնության մեջ։
Ֆրանս-ճապոնական դուետն արժանացել է քիմիայի ոլորտում Նոբելյան մրցանակի
Քիմիայի նոբելյան կոմիտեի նախագահ Հայներ Լինկեն Ստոկհոլմում ներկայացնում է 2026 թվականի դափնեկիրներ Անրի Կագանի և Կենսո Սոայի հետազոտությունը։

Չորեքշաբթի օրը քիմիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի արժանացան ֆրանսիացի Անրի Կագանը և ճապոնացի գիտնական Կենսո Սոաին։ Ժյուրին մրցանակը շնորհեց նրանց՝ ասիմետրիկ օրգանական սինթեզում ոչ գծային էֆեկտների և ավտոկատալիզի հայտնագործման համար։

Կագանի և Սոայի աշխատանքը լուծեց ավելի քան մեկ դար գոյություն ունեցող մի առեղծված։ Ամինաթթուների նման մոլեկուլները գոյություն ունեն երկու ձևով, որոնք միմյանց հայելային պատկերն են (ինչպես ձախ և աջ ձեռքերը), սակայն օրգանիզմի բջիջներում առկա սպիտակուցները պարունակում են դրանցից միայն մեկը։ Այս երևույթը հայտնի է որպես հոմոխիրալություն։

Քիմիայի գծով Նոբելյան կոմիտեի նախագահ Հայներ Լինկեն այդ երկու գիտնականների մշակած ռեակցիաները բնութագրել է որպես «բացառիկ»։

95-ամյա Կագանը Փարիզ-Սակլե համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր է, իսկ 76-ամյա Սոային պաշտոնավարում է որպես Տոկիոյի գիտության համալսարանի պրոֆեսոր։

Նոբելյան հիմնադրամը կապ հաստատեց Սոայի հետ մրցանակի վերաբերյալ մամուլի ասուլիսի ընթացքում։ Գիտնականն այդ օրը բնորոշեց որպես իր կյանքի ամենահուզիչ օրերից մեկը։

Մինչև հայտարարությունը Ակադեմիային չհաջողվեց կապ հաստատել Կագանի հետ։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը շնորհավորեց նրան X հարթակի միջոցով։

Այն անտեսվեց

Կագանը նախկինում մոտ էր եղել Նոբելյան մրցանակին արժանանալուն, սակայն դա նրան չէր հաջողվել։ 2001 թվականին մրցանակը շնորհվեց Ուիլյամ Նոուլզին, Ռյոջի Նոյորիին և Բարի Շարփլեսին՝ ասիմետրիկ կատալիզի ոլորտում կատարած աշխատանքների համար։

Քանի որ միջազգային հանրությունը Կագանին համարում էր այս մեթոդի «հայրը», ֆրանսիացի բազմաթիվ քիմիկոսներ սուր արձագանքեցին այդ արդյունքին։

Գրականության մրցանակի դափնեկիրը կհայտարարվի հինգշաբթի, իսկ Խաղաղության մրցանակինը՝ ուրբաթ։

 

ԱՂԲՅՈՒՐ:trt
Հետազոտել
ԱՀԿ-ն կոչ է արել Ռուսաստանին թափանցիկ լինել ժանտախտից մահացությունների տվյալների վերաբերյալ
Վենսը հայտարարեց, որ պատերազմի ավարտի համար Իրանը պետք է կրճատի ուրանի հարստացման գործունեությունը
Ռիմա Հասանը իջեցրեց Իսրայելի դրոշը Եվրախորհրդարանում տեղի ունեցած բողոքի ակցիայի ժամանակ
Մեսսին վերջին անգամ ցուցադրեց իր վարպետությունը՝ արցունքներով հրաժեշտ տալով Արգենտինային
Հուսի ապստամբները պնդում են, որ ԱԹՍ և հրթիռներով հարձակումներ են գործել Սաուդյան Արաբիայի վրա
Թուրքիան իր հարևաններին 20,9 միլիարդ դոլարի ապրանք է արտահանել
Նախագահ Էրդողանը նշել է Ստամբուլի օկուպացիայից ազատագրման 103-ամյակը
Ուղերձ Իրանից. «ԱՄՆ-ի հետ բանակցելն իմաստ չունի»
Մարկո Ռուբիո․ ԱՄՆ-ն հետևում է Ռուսաստանում ժանտախտի կասկածելի դեպքին
Ֆրանսիայում շարունակվում են ուսանողական բողոքի ակցիաները. ամբողջ երկրում փակվել է մոտ 500 ավագ դպրոց
Նախագահ Էրդողանը այցելել է «Ընտանեկան փառատոն» ՝ զրուցելով երեխաների հետ
Թուրքիան խստորեն արձագանքում է Իսրայելի տարածքային խախտումներին Սիրիայում
Նախագահ Էրդողանի ուղերձը թյուրքական պետությունների համագործակցության օրվա կապակցությամբ
Ստամբուլի օդանավակայանը Եվրոպայի ամենածանրաբեռնված օդանավակայանն է՝ օրական 1587 չվերթով
Նախարար Ֆիդանը կմասնակցի Մեքքայի համատեղ պաշտպանական համաձայնագրի կոմիտեի նիստին