Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիան (ASEAN) և Չինաստանը ստորագրել են ազատ առևտրի համաձայնագրի նորացված տարբերակը, որը ներառում է բաժիններ թվային, կանաչ տնտեսության և այլ նոր արդյունաբերությունների վերաբերյալ։
ASEAN-ի վիճակագրության համաձայն՝ 11 անդամ ունեցող Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիան Չինաստանի խոշորագույն առևտրային գործընկերն է, և անցյալ տարի երկկողմ առևտուրը կազմել է 771 միլիարդ դոլար։
Չինաստանը ձգտում է խորացնել իր համագործակցությունը ASEAN-ի հետ՝ տարածաշրջանի, որի համախառն ներքին արդյունքը կազմում է 3.8 տրիլիոն դոլար, նպատակ ունենալով հակազդել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կողմից տարբեր երկրների վրա կիրառված բարձր ներմուծման մաքսատուրքերին։
Չնայած այլ խոշոր տերությունների քննադատությանը՝ կապված հազվագյուտ հողերի և այլ կարևոր հանքանյութերի արտահանման սահմանափակումների հետ, Պեկինը փորձում է ներկայանալ որպես ավելի բաց տնտեսություն։
ASEAN-ի հետ ազատ առևտրի համաձայնագրի այսպես կոչված 3.0 տարբերակը ուժի մեջ է մտել ասոցիացիայի առաջնորդների գագաթնաժողովում, որը տեղի է ունեցել Մալայզիայում։ Թրամփը ներկա է եղել գագաթնաժողովին՝ իր Ասիա կատարած այցի սկզբում։
Հնարավոր պաշտպանիչ միջոց
ASEAN-Չինաստան նորացված համաձայնագրի բանակցությունները սկսվել են 2022 թվականի նոյեմբերին և ավարտվել այս տարվա մայիսին՝ Թրամփի մաքսատուրքերի քաղաքականության ակտիվացման ժամանակ։ Նրանց առաջին ազատ առևտրի համաձայնագիրը ուժի մեջ է մտել դեռևս 2010 թվականին։
Չինաստանը նախկինում նշել է, որ համաձայնագիրը կբացի շուկայի հասանելիության նոր հնարավորություններ գյուղատնտեսության, թվային տնտեսության և դեղագործության ոլորտներում՝ Չինաստանի և ASEAN-ի միջև։
Չինաստանն ու ASEAN-ը նաև հանդիսանում են Տարածաշրջանային համապարփակ տնտեսական գործընկերության (RCEP) անդամներ՝ աշխարհի խոշորագույն առևտրային բլոկի, որը ընդգրկում է համաշխարհային բնակչության մոտ մեկ երրորդը և համաշխարհային համախառն ներքին արդյունքի շուրջ 30 տոկոսը։
Մալայզիան երկուշաբթի օրը Կուալա Լումպուրում հյուրընկալել է RCEP-ի գագաթնաժողովը, որը առաջինն էր վերջին հինգ տարիների ընթացքում։
Որոշ վերլուծաբաններ բլոկը դիտարկում են որպես ԱՄՆ-ի կողմից կիրառված մաքսատուրքերի դեմ հնարավոր պաշտպանիչ միջոց, թեև դրա դրույթները համարվում են ավելի թույլ, քան այլ տարածաշրջանային առևտրային համաձայնագրերը՝ անդամների միջև առկա շահերի բախումների պատճառով։
