Իրանի նախկին ավագ դիվանագետը հորդորում է երկիրը «օգտագործել իր գերակայությունը»՝ համաձայնագիր ձեռք բերելու ԱՄՆ-ի հետ
Իրանի նախկին արտգործնախարար Ջավադ Զարիֆը կոչ է արել համաձայնության գալ, որը կսահմանափակի Իրանի միջուկային նկրտումները՝ Իրանի դեմ պատժամիջոցների մեղմացման դիմաց։
Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆը նշել է, որ Իրանը պետք է բանակցություններ վարի ԱՄՆ-ի հետ՝ պատերազմն ավարտելու համար՝ առաջարկելով սահմանափակել իր միջուկային ծրագիրը և վերաբացել Հորմուզի նեղուցը։
Ամերիկյան Foreign Affairs ամսագրում հրապարակված հոդվածում Զարիֆը, որը 2013-ից 2021 թվականներին զբաղեցրել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը, պնդել է, որ Թեհրանն ունի «վերին ձեռքը» ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հետ հակամարտության մեջ, բայց պետք է դադարեցնի մարտերը՝ կանխելու համար քաղաքացիական բնակչության շրջանում հետագա զոհերի և ենթակառուցվածքների վնասների առաջացումը։
Հինգշաբթի օրը հրապարակված իր հոդվածում Զարիֆը նշել է. «Իրանը պետք է օգտագործի իր վերին ձեռքը ոչ թե մարտը շարունակելու, այլ հաղթանակ հայտարարելու և գործարք կնքելու համար, որը կվերջացնի այս հակամարտությունը և կկանխի նորը»։
Զարիֆը նաև հավելել է. «Իրանը պետք է առաջարկի սահմանափակումներ մտցնել իր միջուկային ծրագրի վրա և վերաբացել Հորմուզի նեղուցը՝ բոլոր պատժամիջոցների վերացման դիմաց. սա այն համաձայնագիրն է, որը Վաշինգտոնը նախկինում չէր ընդունի, բայց կարող է հիմա ընդունել»։
Նշելով, որ Իրանը պետք է նաև պատրաստ լինի փոխադարձ «չհարձակման մասին պայմանագրի» և ԱՄՆ-ի հետ տնտեսական հարաբերությունների, Զարիֆը գրել է. «Պատերազմը պետք է ավարտվի Իրանի ազգային շահերին համապատասխան»։
Թեհրանը և Վաշինգտոնը դիվանագիտական հարաբերություններ չեն հաստատել 1979 թվականի Իսլամական հեղափոխությունից ի վեր։
Զարիֆը, որը 2015 թվականի միջուկային համաձայնագրի ճարտարապետներից մեկն է, Իրանի ղեկավարության կողմից համարվում է համեմատաբար չափավոր, բայց նա պաշտոնական պաշտոն չի զբաղեցնում ներկայիս կառավարությունում։
Սակայն, պատերազմի ընթացքում առաջին անգամ, Իրանի բարձրաստիճան մի անձնավորություն կոչ է անում համաձայնության և մարտական գործողությունների դադարեցման: Մինչդեռ, բարձրաստիճան ռազմական և քաղաքական պաշտոնյաները ամեն օր կոչ են անում շարունակել պատերազմը մինչև ԱՄՆ-ի պարտությունը։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը խոսել է Թեհրանի հետ շարունակվող բանակցությունների մասին, բայց մանրամասներ չի ներկայացրել. նա նաև սպառնացել է «երկիրը քարե դար ուղարկել», եթե պայմանների շուրջ համաձայնության չհասնեն։
Ուրբաթ օրը X-ի համար անգլերեն լեզվով գրված հոդվածում Զարիֆն ասել է. «Որպես Դոնալդ Թրամփի անխոհեմ ագրեսիայից և կոպիտ վիրավորանքներից զայրացած, բայց մեր զինված ուժերով և դիմացկուն ժողովուրդով հպարտացող իրանցի, ես տատանվում եմ հրապարակել այս խաղաղության ծրագիրը Foreign Affairs-ում»։
Նա հավելել է. «Այնուամենայնիվ, ես կարծում եմ, որ պատերազմը պետք է ավարտվի Իրանի ազգային շահերին համապատասխանող պայմաններով»։
Foreign Affairs-ի իր հոդվածում Զարիֆը զգուշացրել է. «Չնայած ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ շարունակական պայքարը կարող է հոգեբանորեն բավարարող լինել, դա միայն կհանգեցնի քաղաքացիական կյանքի և ենթակառուցվածքների հետագա ոչնչացման»։