ՄԱԿ-ի փորձագետը իր զեկույցում նշել է ավելի քան 60 ընկերությունների անուններ, ներառյալ խոշոր զենք արտադրողներ և տեխնոլոգիական ընկերություններ, որոնք մեղադրվում են ապօրինի իսրայելական բնակավայրերին և Գազայի ռազմական ներխուժմանը աջակցելու մեջ։ Նա այս գործողությունները բնութագրել է որպես «ցեղասպանության արշավ»։

Իտալացի իրավապաշտպան Ֆրանչեսկա Ալբանեզեն՝ ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողը Պաղեստինի օկուպացված տարածքների հարցերով, զեկույցը կազմել է՝ հիմնվելով պետությունների, իրավապաշտպանների, ընկերությունների և գիտնականների կողմից ներկայացված ավելի քան 200 դիմումների վրա։

Երկուշաբթի հրապարակված զեկույցում կոչ է արվում ընկերություններին դադարեցնել գործարքները Իսրայելի հետ և ապահովել իրավական պատասխանատվություն այն ղեկավարների համար, որոնք ենթադրաբար խախտել են միջազգային իրավունքը։

«Մինչ Գազայում կյանքը ոչնչացվում է, իսկ Արևմտյան ափը ենթարկվում է աճող հարձակումների, այս զեկույցը ցույց է տալիս, թե ինչու է Իսրայելի ցեղասպանությունը շարունակվում. որովհետև դա շատերի համար շահավետ է», - գրել է Ալբանեզեն 27 էջանոց փաստաթղթում։ Նա մեղադրել է կորպորատիվ սուբյեկտներին՝ Իսրայելի ապարտեիդի և միլիտարիզմի հետ ֆինանսական կապեր ունենալու մեջ։

Իսրայելի ներկայացուցչությունը Ժնևում զեկույցը անվանել է «իրավաբանորեն անհիմն, զրպարտիչ և նրա պաշտոնի ակնհայտ չարաշահում»։

Իսրայելը ցեղասպանության մեղադրանքով կանգնած է Միջազգային դատարանի առջև՝ Գազայի պատերազմի համար, որի ընթացքում սպանվել է ավելի քան 56,500 պաղեստինցի։ Բացի այդ, Իսրայելը ամբողջական շրջափակում է սահմանել պաղեստինյան անկլավի վրա, ինչը ավելի քան 1.5 միլիոն մարդու թողել է սովի վտանգի տակ։

Զենքի և ծանր տեխնիկայի ընկերությունները՝ ցուցակի առաջատարներ

Զեկույցում ընկերությունները խմբավորված են ըստ ոլորտների, օրինակ՝ ռազմական կամ տեխնոլոգիական, և միշտ չէ, որ հստակ նշվում է՝ արդյոք դրանք կապված են բնակավայրերի կամ Գազայի հարձակման հետ։

Նշվում է, որ մոտ 15 ընկերություն ուղղակիորեն պատասխանել է Ալբանեզեի գրասենյակին, սակայն նրանց պատասխանները չեն հրապարակվել։

Զեկույցում նշվում են զենք արտադրողներ, ինչպիսիք են Lockheed Martin-ը և Leonardo-ն, որոնց զենքերը, ըստ մեղադրանքների, օգտագործվել են Գազայում։ Նշվում են նաև ծանր տեխնիկայի մատակարարներ, ինչպիսիք են Caterpillar-ը և HD Hyundai-ը, որոնց սարքավորումները, ըստ զեկույցի, նպաստել են պաղեստինյան տարածքներում գույքի ոչնչացմանը։

Caterpillar-ը նախկինում հայտարարել է, որ իր արտադրանքն ակնկալվում է օգտագործել միջազգային հումանիտար իրավունքի շրջանակներում։ Ընկերություններից ոչ մեկը անմիջապես չի պատասխանել Reuters-ի հարցումներին։

Տեխնոլոգիական հսկաները նույնպես ներգրավված են

Տեխնոլոգիական հսկաներ Alphabet-ը, Amazon-ը, Microsoft-ը և IBM-ը նշվել են որպես «Իսրայելի հսկողության համակարգի և Գազայի շարունակական ոչնչացման կենտրոնական դերակատարներ»։

Alphabet-ը նախկինում պաշտպանել է Իսրայելի կառավարության հետ իր 1.2 միլիարդ դոլար արժողությամբ ամպային ծառայությունների պայմանագիրը՝ հայտարարելով, որ այն ուղղված չէ ռազմական կամ հետախուզական գործողություններին։

Palantir Technologies-ը նույնպես նշվել է՝ Իսրայելի բանակին արհեստական բանականության գործիքներ տրամադրելու համար, թեև դրանց օգտագործման մանրամասները չեն ներառվել։

Զեկույցը ընդլայնում է ՄԱԿ-ի նախկին տվյալների բազան, որը կապված է իսրայելական բնակավայրերի հետ և վերջին անգամ թարմացվել է 2023 թվականի հունիսին՝ ավելացնելով նոր ընկերություններ և մանրամասնելով Գազայի պատերազմի հետ կապերը։

Զեկույցը ներկայացվելու է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի 47 անդամներին հինգշաբթի օրը։ Թեև խորհուրդը չունի իրավաբանորեն պարտադիր լիազորություններ, ՄԱԿ-ի հետաքննությունների փաստաթղթավորված դեպքերը երբեմն հիմք են հանդիսացել միջազգային դատավարությունների համար։