Թուրքիայի Խսրհրդարանի նախագահ (TBMM) նախագահ Նուման Քուրթուլմուշը կարևոր հայտարարություններ է արել Ֆինլանդիայի խորհրդարանի (Eduskunta) նախագահ Յուսի Հալլա-Ահոյի հետ համատեղ անցկացված «Թուրքիան փոփոխվող աշխարհում. գործընկեր, հավասարակշռող, ռազմավարական գործոն» խորագրով համաժողովում: Ֆինլանդիա կատարած պաշտոնական այցից հետո Քուրթուլմուշը նշել է, որ երկու երկրների միջև հարաբերությունները ամրապնդելու նպատակով անցկացված հանդիպումները արդյունավետ են եղել: Նա հույս է հայտնել, որ այս այցը դրական ներդրում կունենա Թուրքիա-Ֆինլանդիա հարաբերություններում:
Քուրթուլմուշ. «Աշխարհը գտնվում է պատմության շրջադարձային կետում»
Քուրթուլմուշը ընդգծել է, որ ամբողջ աշխարհում առկա խնդիրները ներառում են լայն շրջանակ՝ միգրացիոն ճգնաժամից մինչև գլոբալ տաքացում: Այս համատեքստում նա ուշադրություն է հրավիրել Թուրքիայի և Ֆինլանդիայի հակամարտությունների լուծման և բանակցությունների վերաբերյալ ընդհանուր դիրքորոշման կարևորության վրա: Քուրթուլմուշը նշել է, որ Ֆինլանդիայի 2023 թվականին ՆԱՏՕ-ին անդամակցությամբ նոր գործընկերություն է հաստատվել Թուրքիա-Ֆինլանդիա հարաբերություններում, և որ 2024 թվականին դիվանագիտական հարաբերությունների 100-ամյակի տոնակատարությունը կբերի երկու երկրների ավելի մերձեցմանը։
Գլոբալ անվտանգության հարցեր և Միավորված Ազգերի Կազմակերպության դերը
Քուրթուլմուշը ուշադրություն է հրավիրել այսօրվա հակամարտությունների և լարվածության աճի վրա՝ քննադատելով Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) անբավարարությունը այդ խնդիրները լուծելու հարցում։
«ՄԱԿ-ը ոչնչով չի տարբերվում Նյու Յորքի գրասենյակից կամ սրճարանից», - ասաց Քուրթուլմուշը՝ ընդգծելով, որ միջազգային համակարգը անարդյունավետ է եղել նշանակալի զարգացումները կանխելու հարցում։
Նա նշել է, որ այնպիսի իրավիճակներ, ինչպիսիք են Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժումը և Իսրայելի կողմից Գազայի վրա հարձակումները, բացահայտել են միջազգային համակարգի անօգնականությունը։
Գնահատականներ ՆԱՏՕ-ի և եվրոպական անվտանգության վերաբերյալ
Քուրթուլմուշը նշել է, որ Եվրոպայի անվտանգության խոցելիությունները հստակորեն ակնհայտ են դարձել, և պնդել է, որ ՆԱՏՕ-ն պետք է մշակի անվտանգության նոր հայեցակարգեր։ Քուրթուլմուշը նշել է, որ Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի ՆԱՏՕ-ին անդամակցությունը ամրապնդել է դաշինքը և հույս է հայտնել, որ Թուրքիայում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում կքննարկվեն նոր հեռանկարներ։
Շեշտադրում Թուրքիա-ԵՄ հարաբերություններին և ռազմավարական գործընկերությանը
Քուրթուլմուշը նշել է, որ Թուրքիան Եվրամիության (ԵՄ) հետ իր հարաբերությունները դիտարկում է որպես ռազմավարական կապ, և որ լիիրավ անդամակցության նպատակը հետապնդվում է անկեղծորեն։ Այնուամենայնիվ, նա նշել է, որ Թուրքիայի նկատմամբ կողմնակալ և խտրական քաղաքականությունը շարունակվում է։ Նա ընդգծել է, որ Թուրքիան կարևոր ուժ է իր տարածաշրջանում և արժեքավոր ակտիվ է Եվրոպայի ապագայի համար։
Զարգացումները Կովկասում և Թուրքիայի դերը
Քուրթուլմուշը նշել է, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև տարաձայնությունները մտել են լուծման գործընթաց և ուշադրություն է հրավիրել Թուրքիայի միջնորդական դերի վրա այս գործընթացում։ Ասելով, որ «Ադրբեջանը և Հայաստանը մտել են համաձայնության որոշակի ուղի», Քուրթուլմուշը հույս է հայտնել, որ դա կնպաստի տարածաշրջանում լարվածության նվազմանը։
Հակաահաբեկչություն և ներքին քաղաքականություն
Քուրթուլմուշը նշել է, որ Թուրքիան վճռականորեն առաջ է շարժվում ահաբեկչության դեմ պայքարում և աշխատում է ահաբեկչությունից զերծ Թուրքիայի ուղղությամբ։ Անդրադառնալով Թուրքիայի Մեծ Ազգային ժողովում ստեղծված Ազգային համերաշխության, եղբայրության և ժողովրդավարության հանձնաժողովի գործունեությանը՝ Քուրթուլմուշը շեշտեց, որ Թուրքիան նպատակ ունի բարձրացնել իր ժողովրդավարական չափանիշները։
Բազմաբևեռությունը նոր դարաշրջանում և Թուրքիայի ռազմավարական նշանակությունը
Քուրթուլմուշը նշեց, որ աշխարհը մտել է նոր դարաշրջան, և բազմաբևեռությունը կդառնա ակնառու։ Նա նշեց, որ Թուրքիան՝ իր աշխարհագրական դիրքով և ուժեղ տնտեսությամբ, կարևոր դեր կխաղա այս նոր դարաշրջանում։ Նա ընդգծեց, որ Թուրքիան նպատակ ունի նվազեցնել թշնամական գործողությունները և ամրապնդել բարեկամական հարաբերությունները ամբողջ աշխարհում՝ խաղաղության հեռանկարով։
