Արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանի խոսքով՝ Թուրքիան պետք է նախաձեռնությունը վերցնի իր ձեռքը՝ խաղաղություն, կայունություն և բարեկեցություն կառուցելու իր սեփական դիվանագիտական միջոցներով, այնպիսի պահին, երբ միջազգային համակարգը գնալով ավելի խափանված է։
Ֆիդանը երկուշաբթի Անկարայում մեկնարկած 16-րդ դեսպանների կոնֆերանսի բացման խոսքում նշեց, որ գործող գլոբալ մեխանիզմները պարալիզացվել են և այլեւս չեն կարողանում լուծել ճգնաժամերը։
Նա ընդգծեց, որ ավարտվել է այն դարաշրջանը, երբ քաղաքականություն են ձևավորում ուրիշների ստեղծած հասկացություններից և ուրիշների կողմից գծված սահմաններում։
«Միջազգային համակարգի փակված և լուծման մեխանիզմների պարալիզացված պայմաններում մենք պետք է խաղաղությունն, կայունությունն ու բարեկեցությունը ինքներս կառուցենք մեր դիվանագիտական գործիքներով», — ասաց Ֆիդանը։
Ֆիդանը ուշադրություն հրավիրեց աշխարհաքաղաքական տեսարանի գնալով ավելի անորոշ լինելու վրա և նշեց, որ դիվանագետների դերը դարձել է երբևէ ավելի կարեւոր՝ նրանք պետք է տարբերեն որակյալ տեղեկատվությունը ապատեղեկատվությունից և հասկանան ոչ միայն ասվածը, այլեւ այն, ինչ իրականում նկատի է առնվում միջազգային մայրաքաղաքներում։
Նա ընդգծեց Թուրքիայի ակտիվ և բազմաչափ արտաքին քաղաքականությունը՝ նշելով, որ Անկարան ուժեղացնում է իր ներկայությունը որպես տարածաշրջանային և գլոբալ դերակատար, որը կարող է կարգավորել նոր կարգ ու կանոններ, ոչ միայն արձագանքել ճգնաժամերին։
«Մենք կառուցում ենք հարգված և առաջատար Թուրքիա, որը ապահովում է անվտանգության ու բարեկեցությունը իր անմիջական տարածաշրջանում, ուժեղացնում է իր կարգեր ձևավորող դերը տարածաշրջանային և համաշխարհային մակարդակներում, մեծացնում է իր շուկայական մասնաբաժինը և մրցունակությունը միջազգային առևտրում և կարող է միջազգային համակարգին առաջարկել իր բնօրինակ քաղաքական եւ մշակութային ներդրումը», — ասաց նա։
Թուրքիայի ակտիվ դիվանագիտությունը
Ֆիդանը նաեւ նշել է Թուրքիայի դիվանագիտական նախաձեռնություններն ամենակարևոր տարածաշրջանային եւ գլոբալ հարցերի շուրջ, այդ թվում՝ Գազա, Ռուսաստանի և Ուկրաինայի պատերազմը և Սիրիան։
Նա ընդգծեց, որ Թուրքիան իր սկզբունքային դիրքի միջոցով գլխավոր դեր է ունեցել Գազայում հրադադարի ապահովման ջանքերում և շարունակում է կողմնակից լինել երկու պետությունների լուծմանը։
«Եթե երկու պետությունների լուծումը հիմա նույնիսկ արևմտյան մայրաքաղաքներում ընդունվում է, այդ հաջողության մեծ մասը գալիս է մեր դիվանագիտության համառ և սկզբունքային դիրքորոշման շնորհիվ», — ավելացրեց նա։
Ռուս-ուկրաինական շարունակվող պատերազմի վերաբերյալ Ֆիդանը նշել է, որ Թուրքիան հետևողականորեն աշխատել է դիվանագիտական ճանապարհով արդար խաղաղության հասնելու համար, և որ Ստամբուլը մնում է միակ հարթակը, որտեղ կողմերը դեռ կարող են հանդիպել տեխնիկական մակարդակով։
«Պատերազմի հենց առաջին օրվանից մեր սկզբունքը պարզ է եղել՝ ‘‘պատերազմի հաղթող չկա, ինչպես նաև արդար խաղաղության պարտվող չկա’’. Այս համոզմամբ մենք եղել ենք այն երկիրը, որը ամենաուժեղ ջանքեր է գործադրել պատերազմը բանակցային սեղանին բերելու համար», — նշեց նա։
Սիրիայի հարցում նա ասաց, որ Թուրքիան ուղղվել է «պատմության ճիշտ կողմը», առաջնային տեղ տալով մարդու արժանապատվությանը՝ չնայած ծանր քաղաքական և տնտեսական ծախսերին, և հավելեց, որ Անկարան շարունակելու է աջակցել կայուն Սիրիային։
«Մենք հավատում ենք, որ օտար միջամտություններից ազատ, կայուն Սիրիան մեր տարածաշրջանի համար մեծ արժէք կարող է լինել», — ասաց նա։ «Թուրքիան վճռականությամբ շարունակելու է կանգնել բարեկամ և եղբայրական սիրիական ժողովրդի կողքին։»
Ֆիդանը նաև ընդգծեց գլոբալ կառավարման՝ մասնավորապես ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի, բարեփոխման անհրաժեշտությունը և ասաց, որ այն երկրները, որոնք կարող են առաջարկել բնօրինակ և ստեղծարար լուծումներ, առանձնացած կլինեն համակարգային փակուղիների հաղթահարման հարցում։
