Ճապոնացի գիտնականները տիեզերանավ են արձակել՝ նպատակ ունենալով Մարսի արբանյակներից մեկի մակերևույթից նմուշ բերել։ Այս նորարարական նախաձեռնությունը, որն իր տեսակի մեջ առաջինն է պատմության մեջ, կարող է օգնել պարզաբանել Արեգակնային համակարգի ծագումը և Երկրի վրա կյանքի սկզբնավորման հանգամանքները։
Ճապոնիայի օդատիեզերական հետազոտությունների գործակալության (JAXA) ուղիղ հեռարձակման համաձայն՝ Տանեգաշիմա տիեզերակայանից արձակվել է H3 հրթիռը, որը տեղափոխում էր «Մարսի արբանյակների հետազոտում» (MMX) անօդաչու տիեզերանավը։
Եթե թռիչքն ընթանա ըստ ծրագրի, ապա հաջորդ տարվա օգոստոսի սահմաններում տիեզերանավը կհասնի Մարսի մերձակայք և կմտնի Ֆոբոսի՝ Մարսի արբանյակներից մեկի ուղեծիր։
Մարսի համակարգում իր եռամյա գտնվելու ընթացքում MMX սարքը կվայրէջք կատարի արբանյակի մակերևույթին և կհավաքի առնվազն 10 գրամ նյութ։
Այս առաքելությունը՝ Մարսի տարածաշրջան դեպի այնտեղ և հետ վերադարձ նախատեսող առաջին արշավախումբը, իրականություն է դառնում խոշոր միջազգային համագործակցության շնորհիվ, որին մասնակցում են ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի տիեզերական գործակալությունները, ինչպես նաև տարբեր գիտական հաստատություններ և տեխնոլոգիական ընկերություններ։
«Բնական տիեզերակայան»
JAXA-ն ակնկալում է, որ այս առաքելությունը կպարզի՝ արդյոք Մարսի արբանյակները ձևավորվել են մոլորակի վրա տեղի ունեցած հզոր բախման արդյունքում, թե՞ դրանք աստերոիդներ են, որոնք հայտնվել են Մարսի ձգողական դաշտի ազդեցության տակ։
Այս հարցի պատասխանը հետազոտողներին կօգնի հասկանալ, թե ինչպես կարող էր «կյանքի համար պիտանի միջավայր» առաջանալ երկրային խմբի մոլորակների վրա, ինչպիսիք են Մերկուրին, Վեներան, Երկիրը և Մարսը։
Գործակալությունը հայտարարել է, որ առաքելության շրջանակներում կգնահատվի նաև այն հարցը, թե արդյոք Ֆոբոսը կարող է ծառայել որպես «բնական տիեզերակայան»։ Այս գործընթացում կփորձարկվեն դեպի Մարս և հակառակ ուղղությամբ թռիչքներ իրականացնելու հնարավորությունները, որոնք կենսական նշանակություն ունեն Մարսի՝ անձնակազմով հետազոտման համար, ինչպես նաև դիտարկումներ կիրականացվեն Դեյմոսի՝ Մարսի մյուս արբանյակի վրա։
Այս արձակումն իրականացվում է Մարսից նմուշներ բերելու շուրջ ծավալված համաշխարհային սուր մրցակցության պայմաններում։
NASA-ի «Perseverance» մարսագնացը 2021 թվականից ի վեր Մարսի մակերևույթից ապարների նմուշներ է հավաքում, սակայն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը, հունվարին ԱՄՆ Կոնգրեսում տեղի ունեցած քվեարկությունից հետո, փաստացի չեղարկեց այդ առաքելությունը, որի նպատակն էր նմուշները Երկիր վերադարձնելը։
Միաժամանակ, Չինաստանի «Tianwen-3» առաքելությունը նախատեսվում է մեկնարկել մոտավորապես 2028 թվականին՝ Մարսից Երկիր նմուշներ վերադարձնելու ծրագրով, որը կարող է իրականացվել արդեն 2031 թվականին։
