Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը հուլիսի 7-8-ը Անկարայում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի վերաբերյալ հայտարարել է. «Կան շատ կարևոր հարցեր, և դրանց վերաբերյալ հնարավոր չէ որոշում կայացնել առանց ԱՄՆ նախագահի հանդիպման ժամանակ։ Եվրոպական շատ երկրներ ասում են, որ այն փաստը, որ հանդիպումը տեղի կունենա Թուրքիայում՝ մեր նախագահի հյուրընկալությամբ, ամենակարևոր գործոնն է, որը հնարավորություն է տալիս նախագահ Թրամփին մասնակցել գագաթնաժողովին»։
Արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը Ռուսաստան կատարած այցի ընթացքում թուրքական մամուլին գնահատական է տվել արդիական հարցերի վերաբերյալ։
Ֆիդանը հայտարարել է, որ Ռուսաստանում իր շփումները ցույց են տվել, որ երկկողմ հարաբերություններում և տարածաշրջանային հարցերում համագործակցության վերաբերյալ որևէ դժվարություն կամ խնդիր չկա, որը լուրջ դժգոհություններ առաջացնի, և որ երկու երկրներն էլ ցանկանում են համագործակցել բոլոր հնարավոր ոլորտներում։
Ռուսաստան-Ուկրաինա պատերազմի և բանակցություններում դիրքորոշման վերաբերյալ
Նախարար Ֆիդանը նշել է. «Ռուսաստանում իմ շփումների ընթացքում ես նկատեցի, որ ռուս պաշտոնյաների տեսակետները Ուկրաինայի հարցի վերաբերյալ չեն փոխվել: Նրանք ասում են. «Դոնեցկի հարցը լուծելու առանց որևէ բանի հնարավոր չէ»:»
Հարավային Կովկաս և Կենտրոնական Ասիա
Իր այցի ընթացքում Ֆիդանը ընդգծել է, որ համաձայնություն է ձեռք բերվել Հարավային Կովկասում 3+3 մեխանիզմի գործունեության վերաբերյալ, և որ սա շատ կարևոր մեխանիզմ է Թուրքիայի, Ռուսաստանի, Ադրբեջանի, Իրանի, Հայաստանի և Վրաստանի միջև համագործակցության խորացման համար: Նա շարունակել է.
«Որպես տարածաշրջանի երկրներ, մենք պետք է կարողանանք տեսնել, որ պետք է առաջնահերթություն տանք համագործակցությանը, այլ ոչ թե մրցակցությանը և գերիշխանության ձգտմանը: Մենք տեսնում ենք, որ այս փոխըմբռնումը հասնում է որոշակի կետի Մերձավոր Արևելքում վերջին զարգացումների համատեքստում: Նույն հեռանկարով մենք կարող ենք ամրապնդել մեր տնտեսությունները և մեծացնել կայունությունը Հարավային Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում: Գերիշխանության ձգտմանը պետք է վերջ դրվի: Խաղաղությունը, հանգստությունը և կայունությունը բոլորի օգտին կլինեն: Մենք պետք է փոխենք մեր փոխըմբռնումը»:
Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթաց
Անդրադառնալով Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին՝ Ֆիդանը նշել է, որ (ՀՀ վարչապետ Նիկոլ) Փաշինյանի կառավարությունը շատ կարևոր քայլեր է ձեռնարկել՝ բացատրելով, որ նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կամքով ձեռնարկվել են բազմաթիվ նշանակալի քայլեր, այդ թվում՝ ուղիղ առևտուր և թռիչքներ։
Ֆիդանը նշել է, որ նոր ժամանակահատվածում անելիքները պարզ են՝ հավելելով. «Մենք պատրաստ ենք կարգավորման, երբ այդ պայմանները առաջանան»։
ԱՄՆ-Իրան համաձայնագիր
ԱՄՆ-Իրան համաձայնագրի վերաբերյալ Ֆիդանը գնահատել է, որ կան հարցեր, որոնց համար տեխնիկական թիմերը պետք է համատեղ աշխատեն։
Ֆիդանը նշել է, որ միջուկային գործում կան երկու կարևոր կետեր՝ որ սկզբունքային համաձայնության է հասել, բայց մանրամասները պետք է քննարկվեն, և հավելել է.
«Նախ, ի՞նչ է լինելու հարստացված ուրանի հետ։ Երկրորդ, ինչպե՞ս է կիրականացվելու ապագա հարստացման մորատորիումը։ Օրինակ, սկզբունքային համաձայնություն կա Իրանում 400 կիլոգրամ հարստացված ուրանի նոսրացման վերաբերյալ։ Բայց ո՞վ է անելու նոսրացումը, ո՞վ է վերահսկելու այն, ինչպե՞ս է այն «ստուգվելու»։ Սրանք պետք է քննարկվեն։ Սրանք կքննարկվեն»։
Իսրայելի ագրեսիվ և էքսպանսիոնիստական քաղաքականությունը տարածաշրջանում
Ֆիդանը, ուշադրություն հրավիրելով այն փաստի վրա, որ Իսրայելի ագրեսիվ դիրքորոշումը խնդիր է դարձել ամբողջ աշխարհի համար, ընդգծեց, որ սա միայն Թուրքիայի խնդիրը չէ։
Ֆիդանը հայտարարեց. «Իսրայելը ցանկանում է տարածաշրջանում ավերածություններ։ Այն ցանկանում է օկուպացնել որոշ երկրներ և իրականացնել ահաբեկչություն։ Սա հետևանքներ ունի համաշխարհային մակարդակով՝ անվտանգության և տնտեսական ոլորտում։ Մենք տեսնում ենք, որ Իսրայելը ավելի ու ավելի է բախվում դիվանագիտական արձագանքների։ Մենք հույս ունենք, որ այս դիվանագիտական արձագանքը արդյունքներ կտա, և մեր տարածաշրջանի բոլոր երկրները կապրեն խաղաղության, կայունության և բարգավաճման մեջ»։
