Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնիին առաջարկել է սերտացնել համագործակցությունը տեխնոլոգիաների, պաշտպանության և էներգետիկայի ոլորտներում՝ դիտարկելով Կանադայի՝ 27 անդամ ունեցող միավորման առաջին «ասոցացված անդամը» դառնալու հնարավորությունը։
Չորեքշաբթի Ստրասբուրգում՝ Եվրոպական խորհրդարանում, Եվրոպական միության վիճակի վերաբերյալ ելույթի ժամանակ ֆոն դեր Լայենը հայտարարեց, որ միջազգային՝ կանոնների վրա հիմնված կարգի մասնատման պայմաններում Բրյուսելն ու Օտտավան պետք է ավելի մերձենան, և հայտնեց Քարնիի հետ համագործակցելու իր ցանկությունը՝ «Կանադայի համար ԵՄ-ի առաջին ասոցացված անդամը դառնալու ճանապարհը բացելու» ուղղությամբ։
Մարկ Քարնին, ով ներկա էր Եվրոպական միության վիճակի վերաբերյալ ամենամյա ելույթին, դահլիճում արժանացավ հոտնկայս ծափահարությունների։
Թեև երկու կողմերն էլ հակված են հեռանալ Միացյալ Նահանգներից՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի օրոք, Քարնին ձգտում է ավելի սերտ կապեր հաստատել ԵՄ-ի հետ։
Կարնիի՝ Եվրոպական միության վիճակի վերաբերյալ ելույթ ունեցած կառավարության առաջին օտարերկրյա ղեկավարի այցը նպատակ ունի խթան հանդիսանալ հաջորդ ամիս Մոնրեալում կայանալիք ԵՄ-Կանադա գագաթնաժողովին ընդառաջ։
Նշելով, որ ժամանակն է առևտրի վրա հիմնված համագործակցությունից անցնել դեպի ավելի լայն և ապագային միտված դաշինք՝ ֆոն դեր Լայենը որպես առաջնահերթ ուղղություններ թվարկեց խելացի արտադրությունը, տեխնոլոգիական դաշինքը, պաշտպանական արդյունաբերության ինտեգրված ենթակառուցվածքները և Արկտիկայի վերաբերյալ համատեղ նախագիծը։
Ավելին՝ անդրադառնալով համագործակցության այլ ոլորտների, ինչպիսիք են էներգետիկան, կարևորագույն հումքային ռեսուրսները, մարտկոցները, արհեստական բանականությունը, կիբերանվտանգությունը և տնտեսական անվտանգությունը, ֆոն դեր Լայենն այս ծրագիրը բնութագրեց որպես գործընկերություն, որն ուղղված է հավաքական ներուժի ամրապնդմանը, այլ ոչ թե որևէ այլ կողմի դեմ գործելուն։
ԵՄ պայմանագրերը ներկայումս չեն նախատեսում «ասոցացված անդամ» դառնալու հնարավորություն։ Այս գաղափարն Ուկրաինայի համար առաջին անգամ այս տարի առաջ է քաշել գերմանացի քաղաքական գործիչ Ֆրիդրիխ Մերցը։
Այդ ծրագրի համաձայն՝ որն սառը ընդունելության արժանացավ Կիևում (որտեղ ձգտում են լիիրավ անդամակցության), Ուկրաինային թույլ կտրվեր մասնակցել դաշինքի գագաթնաժողովներին և ներկայացուցիչ ունենալ Եվրոպական հանձնաժողովում, ինչպես նաև հասանելիություն ստանալ ԵՄ բյուջեի որոշակի մասերին՝ թեև առանց քվեարկության լիարժեք իրավունքի։
Բրյուսելն ու Օտտավան, բախվելով ԱՄՆ-ի սահմանած մաքսատուրքերի ճնշմանն ու Չինաստանի կողմից եկող մրցակցությանը, արդեն իսկ սերտ համագործակցություն են իրականացնում։ Հաղորդվում է, որ CETA-ն՝ ազատ առևտրի համաձայնագիրը, որը վերացրել է գրեթե բոլոր մաքսատուրքերը, 2016 թվականից ի վեր ավելի քան 80 տոկոսով ավելացրել է կողմերի միջև ապրանքների և ծառայությունների առևտուրը։
