Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ չի պլանավորում անմիջապես վերսկսել միջուկային բանակցությունները եվրոպական երկրների կողմից պատժամիջոցների վերականգնումից հետո։
«Այս փուլում մենք բանակցությունների ծրագիր չունենք», - երկուշաբթի ասել է նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղաեին՝ հավելելով, որ Իրանը ուսումնասիրում է պատժամիջոցների վերականգնման «հետևանքներն ու ազդեցությունները», որոնք նախաձեռնել են Ե3-ի անվան տակ հայտնի երկրները։
«Իհարկե, դիվանագիտությունը՝ շփումների և խորհրդակցությունների պահպանման իմաստով, կշարունակվի», - նշել է Բաղաեին։
Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Գերմանիան, որոնք Իրանի 2015 թվականի միջուկային համաձայնագրի ստորագրող երկրներն են, սեպտեմբերի 28-ին վերականգնեցին պատժամիջոցները, ինչը հանգեցրեց ՄԱԿ-ի պատժամիջոցների վերադարձին՝ այսպես կոչված «սնեփբեք» մեխանիզմի միջոցով։
Արևմտյան երկրները, որոնց գլխավորում է ԱՄՆ-ն և որոնց միացել է Իսրայելը, մեղադրում են Իրանին միջուկային զենքերի ստեղծման մեջ և ուրանի հարստացումը համարում են կարմիր գիծ։
Իրանը կտրականապես հերքում է մեղադրանքները՝ պնդելով, որ իր միջուկային ծրագիրը բացառապես քաղաքացիական նպատակներ ունի և որ ուրանի հարստացման իրավունքը երաշխավորված է Միջուկային զենքերի չտարածման պայմանագրով։
Միջազգային ատոմային էներգիայի գործակալության (ՄԱԳԱՏԷ) տվյալներով՝ Իրանը միակ երկիրն է, որը չունի միջուկային զենքերի ծրագիր, սակայն հարստացնում է ուրանը մինչև 60 տոկոս, ինչը մոտ է 90 տոկոսի շեմին, որը պահանջվում է ռումբի համար։
2015 թվականին ԱՄՆ-ը, երեք եվրոպական երկրները, Ռուսաստանը և Չինաստանը համաձայնության եկան Իրանի հետ՝ կարգավորելու իրանական միջուկային գործունեությունը՝ փոխարենը վերացնելով պատժամիջոցները։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը 2018 թվականին իր առաջին ժամկետում որոշեց դուրս գալ համաձայնագրից և վերականգնել պատժամիջոցները։
Ի պատասխան՝ Իրանը աստիճանաբար հրաժարվել է որոշ պարտավորություններից, մասնավորապես ուրանի հարստացման հարցում։
Իրանը բազմիցս զգուշացրել է, որ պատժամիջոցների վերադարձը կհանգեցնի ՄԱԳԱՏԷ-ի հետ համագործակցության դադարեցմանը։
Կիրակի օրը Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին զգուշացրել է, որ ՄԱԳԱՏԷ-ի՝ ՄԱԿ-ի միջուկային վերահսկիչի հետ համագործակցությունը «այլևս արդիական չէ» ՄԱԿ-ի պատժամիջոցների վերականգնման պայմաններում, թեև պարզ չէ՝ արդյոք Իրանը մտադիր է ամբողջությամբ խզել կապերը գործակալության հետ։
