ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Նորվեգիայի վարչապետ Յոնաս Գար Ստորենին ասել է, որ այլևս պարտավորված չի զգում կենտրոնանալ միայն խաղաղության վրա և վերահաստատել է ԱՄՆ-ի պահանջը՝ վերահսկելու Գրենլանդիան։
Երկուշաբթի օրը հրապարակված Սթորին ուղղված նամակում Թրամփը նշել է, որ Նորվեգիան իրեն չի շնորհել Նոբելյան խաղաղության մրցանակը և նշել, որ դա ազդել է իր միջազգային մոտեցումների վրա։
«Սիրելի՛ Ջոնաս, քանի որ ձեր երկիրը որոշեց ինձ չշնորհել Նոբելյան խաղաղության մրցանակը՝ ութ և ավելի պատերազմներ կանխելու համար, ես այլևս ստիպված չեմ զգում մտածել միայն խաղաղության մասին. չնայած այն միշտ գերիշխող կլինի, այժմ կարող եմ նաև մտածել այն մասին, թե ինչն է լավ և պատշաճ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների համար»։
Հաղորդագրությունն առաջին անգամ հրապարակել է PBS NewsHour-ի արտասահմանյան թղթակից Նիկ Շիֆրինը, իսկ ավելի ուշ հաստատել է Նորվեգիայի վարչապետի գրասենյակը։
Նույն հաղորդագրության մեջ Թրամփը կասկածի տակ է դրել Դանիայի ինքնիշխանությունը Գրենլանդիայի նկատմամբ և պնդել, որ կղզին չի կարող պաշտպանվել Ռուսաստանից կամ Չինաստանից առանց ԱՄՆ միջամտության։
«Դանիան չի կարող պաշտպանել այս հողը Ռուսաստանից կամ Չինաստանից… Աշխարհը անվտանգ չէ, եթե մենք չունենանք Գրենլանդիայի նկատմամբ լիակատար և ամբողջական վերահսկողություն», - հավելեց։
«Հիմա ժամանակն է»
Սթորը NRK-ին ասել է, որ նամակը պատասխան է եղել իր և Ֆինլանդիայի նախագահ Ալեքսանդր Ստաբի նախկինում Թրամփին ուղղված համատեղ ուղերձին, որով նրանք դեմ էին Վաշինգտոնի կողմից Նորվեգիայի, Ֆինլանդիայի և այլ երկրների նկատմամբ ավելի բարձր մաքսատուրքեր սահմանելու ծրագրերին։
«Մենք ընդգծեցինք լարվածության թուլացման անհրաժեշտությունը, և նախագահ Թրամփը խնդրեց հեռախոսազրույց ունենալ նախագահ Ստաբի և իմ միջև», - ասաց Սթորը։
Նա ընդգծեց, որ Նորվեգիայի դիրքորոշումը Գրենլանդիայի հարցում անփոփոխ է մնում։
«Գրենլանդիան Դանիայի Թագավորության մաս է կազմում, և Նորվեգիան լիովին աջակցում է Դանիայի Թագավորությանը այս հարցում», - ասաց նա՝ հավելելով, որ Օսլոն նաև աջակցում է Արկտիկայում անվտանգության և կայունության պահպանման ջանքերին։
Սթորեն նաև մերժեց Թրամփի Նոբելյան խաղաղության մրցանակի հավակնությունը՝ նշելով, որ մրցանակը շնորհվում է անկախ Նորվեգիայի Նոբելյան կոմիտեի, այլ ոչ թե Նորվեգիայի կառավարության կողմից։
Ավելի ուշ Թրամփը կրկնեց իր հայտարարությունը իր Truth Social սոցիալական ցանցում՝ գրելով, որ «հիմա ժամանակն է» լուծել Արկտիկայում անվտանգության սպառնալիքները։
Գրենլանդիան, որը Դանիայի Թագավորության կազմում գտնվող ինքնավար մարզ է, վաղուց հետաքրքրություն է ներկայացնում Միացյալ Նահանգների համար՝ իր ռազմավարական դիրքի, հանքային հսկայական պաշարների և Ռուսաստանի ու Չինաստանի գործունեության վերաբերյալ աճող մտահոգությունների պատճառով։
Շաբաթ օրը Թրամփը հայտարարեց, որ Վաշինգտոնը փետրվարի 1-ից սկսած 10 տոկոս մաքսատուրք կսահմանի ութ եվրոպական երկրների՝ Դանիայի, Նորվեգիայի, Շվեդիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Միացյալ Թագավորության, Նիդեռլանդների և Ֆինլանդիայի ներմուծվող ապրանքների վրա, իսկ հունիսին այդ մաքսատուրքը կբարձրանա մինչև 25 տոկոս։ Որպես արդարացում նա նշեց այդ երկրների՝ Գրենլանդիայի նկատմամբ ԱՄՆ վերահսկողությանը դեմ լինելը և ինքնավար շրջանում զորքերի ցածր տեղակայումը։
Կիրակի օրը ութ եվրոպական երկրներ համատեղ հայտարարություն են տարածել՝ դատապարտելով ԱՄՆ սպառնալիքը և վերահաստատելով իրենց հանձնառությունը Արկտիկայի անվտանգությանը։
