Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը կոչ է արել թյուրքական պետություններին ավելի ակտիվ դեր խաղալ տարածաշրջանում կայունության և անվտանգության պահպանման գործում։
«Մենք հավատում ենք, որ թյուրքական աշխարհը կարող է ավելի ակտիվ դեր ունենալ մեր տարածաշրջանի կայունության և անվտանգության ապահովման գործում՝ տարբեր ձևերով»,- նշել է Էրդողանը՝ ելույթ ունենալով Թյուրքական պետությունների կազմակերպության (ԹՊԿ) 12-րդ գագաթնաժողովում, որը տեղի է ունեցել Ադրբեջանի հյուսիսային Գաբալա քաղաքում՝ երեքշաբթի։
Նա քննադատել է միջազգային համակարգը՝ նշելով. «Մենք բախվում ենք միջազգային համակարգի, որտեղ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը անտարբեր է մնում բազմաթիվ խնդիրների նկատմամբ, որոնք խոցում են մարդկության խիղճը»։
Սիրիայում տեղի ունեցող զարգացումների մասին խոսելով՝ նախագահը նշել է. «Չնայած բազմաթիվ մարտահրավերներին, Սիրիայի կառավարության վերջին ինը ամիսների ընթացքում գրանցած առաջընթացը մեզ հույս է տալիս ապագայի նկատմամբ»։
Նա կոչ է արել խորացնել համագործակցությունը. «Որպես թյուրքական պետություններ՝ մենք պետք է առաջ մղենք մեր համագործակցությունը Սիրիայի կառավարության հետ»։
Հարավային Կովկասի վերաբերյալ Էրդողանը նշել է. «Մենք պարզապես չենք հետևում զարգացումներին. մենք անկեղծորեն աջակցում ենք տարածաշրջանում խաղաղություն և կայունություն հաստատելու ուղղությամբ կատարվող քայլերին»։
Նա դատապարտել է Իսրայելի վերջին հարձակումները Քաթարի վրա՝ նշելով, որ դրանք ցույց են տալիս, թե «մեր տարածաշրջանի կայունության ամենամեծ սպառնալիքը գալիս է այս երկրի ներկայիս ղեկավարությունից»։
Էրդողանը կարևորել է մշակութային նախաձեռնությունները՝ նշելով. «Ընդհանուր այբուբենի վերաբերյալ Թուրքիան առաջին քայլն է կատարում՝ հրատարակելով աշխատանքներ (աշխարհահռչակ ղրղզ հեղինակ) Չինգիզ Այթմատովի և Օղուզնամեի (Օղուզ թյուրքերի լեգենդար պատմություններ) վերաբերյալ ընդհանուր այբուբենով»։
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը երեքշաբթի օրը նշել է, որ երկարատև խաղաղություն և կայունություն հնարավոր է ապահովել միայն ԹՊԿ անդամ պետությունների միջև մշտական համագործակցության և գործընկերության ամրապնդման միջոցով։
Ֆիդանը մասնակցել և ելույթ է ունեցել Գաբալայում կայացած ԹՊԿ արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստում։
Նա ընդգծել է, որ թյուրքական աշխարհը պետք է դառնա տարածաշրջանային հավասարակշռությունները ձևավորող հիմնական դերակատար։ Ֆիդանը նշել է, որ ԹՊԿ-ի ամենամեծ ուժը իր անդամների միջև աճող վստահությունն ու համագործակցությունն է։
Նա կարևորել է, որ թյուրքական աշխարհը պետք է ավելի հաճախ հանդիպի՝ տարածաշրջանային և գլոբալ մարտահրավերների պայմաններում իր դիրքորոշումը որոշելու և համատեղ քայլեր համակարգելու համար։
Ելույթի հիմնական թեման՝ «Տարածաշրջանային խաղաղություն և անվտանգություն», Ֆիդանը համարել է իրենց ընդհանուր աշխարհագրության ապագայի առաջնահերթություն։
Նա նշել է, որ մշտական խաղաղություն և երկարաժամկետ կայունություն հնարավոր է իրականացնել միայն անդամ պետությունների միջև համագործակցության և համակարգման շարունակական ամրապնդման միջոցով։
Ֆիդանը կարևորել է, որ այս նպատակին հասնելու ճանապարհը անցնում է աշխարհաքաղաքական հարցերում ներդաշնակ գործողությունների, միջազգային հարթակներում համակարգման և համագործակցության ամրապնդման, ինչպես նաև գլոբալ կարևոր հարցերում միասնական ձայնով հանդես գալու միջոցով։
Նա ընդգծել է, որ 2022 թվականին Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության (ՀԿԹՀ) ԹՊԿ դիտորդ պետություն դառնալը ուժեղացրել է թյուրքական աշխարհի միասնությունը։
Ֆիդանը նշել է, որ թյուրքական աշխարհի անբաժանելի մաս կազմող թուրք կիպրացիների նկատմամբ կիրառվող անարդար մեկուսացումը վերացնելը և նրանց իրավունքների ճանաչումը ընդհանուր պատասխանատվություն է։
Նա հավելել է, որ կարևոր առաջընթաց է գրանցվել Հարավային Կովկասում երկարատև խաղաղության ապահովման ուղղությամբ, ինչը կենսական նշանակություն ունի իրենց ընդհանուր տարածաշրջանի կայունության համար։
