ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն շնորհակալություն հայտնեց Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին և նրա թիմին՝ ՆԱՏՕ-ի դաշինքի առաջնորդներին «հրաշալի վայրում» հյուրընկալելու համար, միաժամանակ հրապարակելով տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս, որ ՆԱՏՕ-ի եվրոպական դաշնակիցները և Կանադան արդեն իսկ մեծացրել են իրենց պաշտպանական ծախսերը՝ հասցնելով իրենց համախառն ներքին արդյունքի մոտավորապես 4 տոկոսի։
Երկուշաբթի օրը՝ գագաթնաժողովից առաջ, Անկարայում լրագրողների հետ զրույցում Ռյուտեն նշել է. «Անցյալ տարի եվրոպական դաշնակիցները և Կանադան գրեթե 20 տոկոսով ավելի շատ են ծախսել հիմնական պաշտպանության վրա, քան նախորդ տարի։ Երբ մենք միասին նայում ենք 2025 և 2026 թվականներին, դա ներկայացնում է լրացուցիչ 258 միլիարդ դոլարի ներդրում, և այս միտումը շարունակվում է»։
Անցյալ տարվա գագաթնաժողովում ՆԱՏՕ-ի երկրները համաձայնեցին մինչև 2035 թվականը պաշտպանության ընդհանուր ծախսերը մեծացնել մինչև ՀՆԱ-ի 5%-ը՝ 3.5%-ը հիմնական պաշտպանական ներդրումների համար և լրացուցիչ 1.5%-ը՝ անվտանգության հետ կապված ապրանքների համար։
Ռյուտեն ասաց, որ ակնկալում է, որ անդամ պետությունները Անկարա կգան այս նպատակին հասնելու հստակ ծրագրերով՝ նշելով. «Այստեղ՝ Անկարայում, ես ակնկալում եմ, որ երկրները կներկայացնեն հստակ, կոնկրետ և հավաստի ծրագրեր այս 5%-ի նպատակին հասնելու համար։ Եվ մինչ այժմ տեսած ապացույցները տպավորիչ են։ Տասնամյա նախագծի ընդամենը առաջին տարում մենք տեսնում ենք, որ եվրոպացի դաշնակիցները և Կանադան արդեն իսկ իրենց ՀՆԱ-ի մոտ 4%-ն են ներդնում պաշտպանության և անվտանգության մեջ»։
Ռուտտեն կոչ արեց դաշնակիցներին գերազանցել իրենց բյուջետային պարտավորությունները և ծախսերը վերածել իրական ռազմական ուժի։
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Ռյուտեն, ընդգծելով, որ դաշնակիցները պետք է «տնտեսական մտածելակերպը վերածեն ռազմական կարողությունների» և գումարն օգտագործեն հրթիռների և խափանող սարքերի վրա, հայտարարեց, որ ֆինանսական պարտավորությունները պետք է այժմ վերածվեն իրական սարքավորումների։
ՆԱՏՕ-ի երկրները նաև սպասվում է, որ երեքշաբթի օրը պաշտպանական արդյունաբերության ֆորումում կհայտարարեն «տասնյակ միլիարդավոր դոլարների նոր պայմանագրերի» մասին։
Ռյուտեն ընդգծեց, որ Ուկրաինան պետք է շարունակի դաշնակիցների աջակցությունը ստանալ, մասնավորապես՝ օդային պաշտպանության կարևորագույն ոլորտում, և կոչ արեց դաշնակիցներին և գործընկերներին շարունակել և խորացնել իրենց օգնությունը, քանի դեռ հակամարտությունը շարունակվում է։
Ռյուտեն ընդգծեց, որ Թուրքիան շարունակում է «իրոք կարևոր» մնալ ՆԱՏՕ-ի ապագա անվտանգության ռազմավարության համար՝ ընդգծելով երկրի աշխարհագրական դիրքը և դաշինքի շրջանակներում առաջատար դիրքը որպես «նշանակալից»։
ՆԱՏՕ-ի պետությունների և կառավարությունների ղեկավարները հուլիսի 7-8-ը հանդիպում են Անկարայում՝ դաշինքի 2026 թվականի գագաթնաժողովի համար, որը կազմակերպվում է Թուրաիայում։
Երկօրյա գագաթնաժողովը կկենտրոնանա 2025 թվականի գագաթնաժողովում համաձայնեցված պաշտպանական ծախսերի պարտավորությունների կատարման, Ուկրաինային ռազմական աջակցության շարունակման և պաշտպանական արդյունաբերության արտադրության ընդլայնման վրա։
Գագաթնաժողովը տեղի է ունենում տրանսատլանտյան բեռի բաշխման վերաբերյալ վերսկսված քննարկումների և Ռուսաստան-Ուկրաինա հակամարտության շուրջ շարունակվող անորոշությունների ֆոնին։ Ակնկալվում է, որ գագաթնաժողովին կմասնակցի նաև Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին։
