Պակիստանի առաջին կին ճարտարապետը՝ Յասմին Լարին, հրաժարվել է Իսրայելի Վոլֆի մրցանակից ճարտարապետության ոլորտում՝ Թել Ավիվի Գազայի դեմ պատերազմի պատճառով։
Լարիի հայտարարությունը մրցանակի վերաբերյալ հրապարակվել է Instagram-ում (@barefootsocialarchitecture):
Նա նշել է, որ թեև «անհունորեն շնորհակալ է այս պատվի համար», սակայն չի կարող ընդունել մրցանակը կամ դրամական պարգևը, նույնիսկ կառավարությունից անկախ կազմակերպությունից, հաշվի առնելով «Գազայում շարունակվող ողբերգական ցեղասպանությունը»։
«Ցանկացած բռնություն ինձ համար անընդունելի է ցանկացած կողմի կողմից, և ես իմ կյանքի մեծ մասը նվիրել եմ փախստականներին օգնելուն, թեև հիմնականում կլիմայական միգրանտներին, իսկ Գազան, ցավոք, այժմ տեղահանման ամենածանր իրավիճակներից մեկն է»,- հավելել է նա։
Վոլֆի ամենամյա մրցանակը միջազգային մրցանակ է, որը շնորհվում է Իսրայելում 1978 թվականից։ Այն պատվում է այն անհատներին, ովքեր «անցնում են կրոնի, սեռի, ռասայի, աշխարհագրության և քաղաքական դիրքորոշման սահմանները»։
Մրցանակները շնորհվում են բժշկության, գյուղատնտեսության, մաթեմատիկայի, քիմիայի, ֆիզիկայի ոլորտներում, ինչպես նաև արվեստի մրցանակ, որը պտտվում է ճարտարապետության, երաժշտության, նկարչության և քանդակագործության միջև։
Վոլֆի մրցանակի առաջադրումը կատարվում է միայն հրավերով։
Կայքի համաձայն՝ «Վոլֆի մրցանակը ճանաչում է գիտնականներին և արվեստագետներին ամբողջ աշխարհում՝ գիտության և արվեստի զարգացման մեջ ունեցած բացառիկ նվաճումների համար՝ ի բարօրություն մարդկության։ Մրցանակի շնորհմամբ մենք պատվում ենք այս ոլորտների առաջնորդներին և նորարարներին, ովքեր նպաստել են ավելի լավ աշխարհի ստեղծմանը»։
Յուրաքանչյուր ոլորտում մրցանակը ներառում է դիպլոմ, պատվո մեդալ և 100,000 դոլար։
Լարիի հրաժարումից հետո մրցանակը շնորհվել է չինացի ճարտարապետ Թիանթիան Սյուին՝ «Չինաստանի գյուղերը տնտեսական, սոցիալական և մշակութային առումով փոխակերպող ճարտարապետության համար»։
Ծանոթանալով Լարիի հետ
Լարին ծնվել է Պակիստանում 1941 թվականին և 15 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել Լոնդոն։ 23 տարեկանում նա վերադարձել է Պակիստան՝ Օքսֆորդ Բրուքսի ճարտարապետության դպրոցն ավարտելուց հետո։
Լարին և նրա հանգուցյալ ամուսինը՝ Սուհաիլ Զահիր Լարին, 1980 թվականին հիմնել են Պակիստանի Ժառանգության հիմնադրամը, որը կարևոր դեր է խաղացել երկրի մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։
Նրա աշխատանքը կենտրոնացած է ճարտարապետության և սոցիալական արդարության հատման կետում, հատկապես Պակիստանի խոցելի համայնքների համար։ Նա կառուցել է ավելի քան 50,000 կայուն ինքնակառուցվող կացարաններ և ավելի քան 80,000 էկոլոգիական խոհանոցային վառարաններ՝ օգտագործելով բնական նյութեր, ինչպիսիք են կավը, կրաքարը և բամբուկը։
2007 թվականին նա սկսել է աշխատել բամբուկով՝ տրամադրելով համայնքային խոհանոցներ Խայբեր Փախտունխվայի Սվաթի հակամարտության փախստականներին, իսկ ավելի ուշ կառուցել է համայնքային կենտրոններ՝ ջրհեղեղներից հետո։
2022 թվականին, երբ երկիրը ավերվել էր ջրհեղեղներից, նա խոստացել է կառուցել կայուն և ջրհեղեղակայուն տներ։
Նրա աշխատանքը հիմնված է «Մերկ ոտքով սոցիալական ճարտարապետություն» փիլիսոփայության վրա՝ գիտելիքների փոխանակման համակարգ, որը նպատակ ունի հեռանալ մարդասիրական օգնության կախվածություն առաջացնող մոդելից և փոխարենը աջակցել համայնքների հզորացմանը։
2023 թվականին Լարին շնորհվել է Բրիտանական Թագավորական ճարտարապետների ինստիտուտի Թագավորական ոսկե մեդալը՝ իր մարդասիրական աշխատանքի համար։ 2020 թվականին նա հաղթել է Ջեյն Դրյուի մրցանակը։
