ԱՄՆ պաշտոնյաները ժամանել են Իսրայել՝ Գազայի և Իրանի հարցերը քննարկելու համար
Այցը տեղի է ունենում այն մտավախությունների ֆոնին, որ Թեհրանը կարող է դառնալ ԱՄՆ-ի հնարավոր ռազմական հարձակման թիրախ։
Ըստ «Ռոյթերս»-ի հետ զրուցած երկու աղբյուրների՝ ԱՄՆ հատուկ դեսպանորդներ Սթիվ Վիտկոֆը և Ջարեդ Քուշները շաբաթ օրը Իսրայելում հանդիպել են Բենյամին Նեթանյահուի հետ՝ հիմնականում քննարկելու Գազայի իրավիճակը։
Իսրայելի վարչապետի գրասենյակը դեռևս չի արձագանքել այս հարցի վերաբերյալ մեկնաբանություն տալու խնդրանքին։
Իսրայելի «Եդիոթ Ահրոնոթ» թերթի հաղորդմամբ՝ ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարության հրամանատար Բրեդ Քուփերը նույնպես ժամանել է Իսրայել։ Թերթը գրել է, որ Քուփերը, ինչպես սպասվում է, օրվա ընթացքում կհանդիպի անվտանգության բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ։
Իսրայելի «12-րդ ալիք» հեռուստաընկերությունը հաղորդել է, որ այցը տեղի է ունենում այն մտահոգությունների ֆոնին, որ Թեհրանը կարող է դառնալ ԱՄՆ-ի հնարավոր ռազմական հարձակման թիրախ, քանի որ ԱՄՆ-ն շարունակում է մեծացնել իր ռազմական ներկայությունը տարածաշրջանում: Ըստ «12-րդ ալիքի», Քուփերը նաև կհանդիպի Իսրայելի շտաբի պետ Էյալ Զամիրի և ռազմաօդային ուժերի հրամանատար Թոմեր Բարի հետ։
Իսրայելի զինված ուժերը հինգշաբթի օրը հայտարարել են, որ Թել Ավիվում գնահատականները ցույց են տալիս Իրանի վրա ԱՄՆ-ի ռազմական հարձակման հնարավորությունը, և որ բոլոր ռազմաօդային ուժերը գտնվում են բարձր պատրաստվածության վիճակում։
Դեկտեմբերի վերջին Իրանում տնտեսական և կենսապայմանների վատթարացման հետևանքով առաջացած բողոքի ցույցերից հետո ԱՄՆ-ի և նրա դաշնակից Իսրայելի կողմից Թեհրանի վրա ճնշումը ուժեղացել է: Իրանի կառավարությունը մեղադրել է Վաշինգտոնին պատժամիջոցների, քաղաքական ճնշման, անկարգություններ հրահրելու և քաոս տարածելու միջոցով ռազմական միջամտության և ռեժիմի փոփոխության համար պատրվակ ստեղծելու փորձերի մեջ:
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հինգշաբթի օրը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն ունի «նավատորմ», որը շարժվում է դեպի Իրան, բայց հույս ունի, որ ստիպված չի լինի օգտագործել այն: Թրամփը նաև կրկնել է Թեհրանին ուղղված իր նախազգուշացումը՝ չսպանել ցուցարարներին կամ վերսկսել իր միջուկային ծրագիրը:
Գազա
Միևնույն ժամանակ, Գազայի ժամանակավոր կառավարման համար ստեղծված Պաղեստինի անցումային կոմիտեի ղեկավար Ալի Շաաթը հինգշաբթի օրը հայտարարեց, որ Ռաֆահի սահմանային անցակետը, որը Գազա գրեթե բոլոր մուտքերի և ելքերի միակ դարպասն է, կբացվի հաջորդ շաբաթ: Այս անցակետը կենսական նշանակություն ունի Գազայում ապրող ավելի քան 2 միլիոն մարդկանց համար։
Այնուամենայնիվ, ըստ հարցին ծանոթ երեք աղբյուրների, Իսրայելը ցանկանում է սահմանափակել Եգիպտոսի սահմանային անցակետով Գազա մտնող պաղեստինցիների թիվը և նպատակ ունի ավելի շատ մարդ լքել Գազան, քան մտնի: Այս պահանջը ծագել է այն ժամանակահատվածում, երբ սպասվում էր անցակետի բացումը։
Ռաֆահի սահմանային անցակետի բացումը նախատեսված էր որպես պատերազմը դադարեցնելու Թրամփի ծրագրի առաջին փուլի մաս՝ հոկտեմբերին Իսրայելի և Համասի միջև կնքված հրադադարի համաձայնագրի շրջանակներում։
Գազայի առողջապահության նախարարության տվյալների համաձայն՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ից ի վեր Գազայում Իսրայելի կողմից իրականացված ցեղասպանության հետևանքով զոհվածների թիվը հասել է 71,654-ի: Հոկտեմբերին հրադադարից ի վեր զոհվել է 481 պաղեստինցի։
Այս ամսվա սկզբին Վաշինգտոնը հայտարարեց, որ ծրագիրը մտել է իր երկրորդ փուլ, որը ներառում է իսրայելական զորքերի լրացուցիչ դուրսբերում Գազայից։
Ռաֆահի սահմանային անցակետի Գազայի կողմը 2024 թվականից ի վեր գտնվում է Իսրայելի ռազմական վերահսկողության տակ։