ԱՄՆ սենատորները սկսել են քվեարկել Դոնալդ Թրամփի հիմնական ծախսային օրինագծի վրա, որը, ըստ սպասումների, կկրճատի աղքատների համար նախատեսված սոցիալական ծրագրերը և կավելացնի ազգային պարտքը 3 տրիլիոն դոլարով՝ առաջացնելով լայն քննարկումներ։
«Քվեարկության մարաթոն» կոչվող այս գործընթացը, որը տեղի ունեցավ երկուշաբթի օրը, սենատորներին թույլ է տալիս անսահմանափակ փոփոխություններ առաջարկել 940 էջանոց տեքստում՝ քվեարկության համար, ինչը նշանակում է, որ գործընթացը կարող է տևել ավելի քան 12 ժամ։
Նույնիսկ այդ դեպքում, Սենատի օրինագիծը պետք է անցնի առանձին քվեարկություն Ներկայացուցիչների պալատում, որտեղ հանրապետականներն ունեն նեղ մեծամասնություն։
Թրամփը ցանկանում է, որ իր «Մեկ մեծ գեղեցիկ օրինագիծը», ինչպես ինքն է անվանում, երկարաձգի իր առաջին ժամկետի հարկային արտոնությունները՝ 4.5 տրիլիոն դոլարի արժեքով, ավելացնի ռազմական ծախսերը և ֆինանսավորի զանգվածային արտաքսումների ու սահմանային անվտանգության ծրագրերը։
Այնուամենայնիվ, գործընթացի ավարտին մոտենալիս հանրապետականների հանդիպումների սենյակներում դեռևս շարունակվում են թեժ վեճերը՝ կապված սոցիալական ապահովության ծրագրերի խորը կրճատումների հետ, որոնք նախատեսված են օրինագծի հսկայական ծախսերը փոխհատուցելու համար։
Սենատորները, ովքեր աչքի տակ ունեն 2026 թվականի միջանկյալ ընտրությունները, բաժանված են այն խնայողությունների հարցում, որոնք կվերացնեն մոտ 1 տրիլիոն դոլարի սուբսիդավորված առողջապահական ծառայություններ՝ միլիոնավոր աղքատ ամերիկացիներից և կավելացնեն ավելի քան 3.3 տրիլիոն դոլար ազգային բյուջեի արդեն իսկ մեծ դեֆիցիտին՝ մեկ տասնամյակի ընթացքում։
Թրամփը ցանկանում է, որ փաթեթը իր սեղանին լինի մինչ Անկախության օրվա տոնակատարությունների մեկնարկը՝ ուրբաթ օրը։
«ՄԵԿ ՄԵԾ ԳԵՂԵՑԻԿ ՕՐԻՆԱԳԻԾԸ լավ առաջ է գնում», - գրել է նա իր Truth Social հարթակում կիրակի ուշ երեկոյան։
Հաշվի առնելով Թրամփի ուժեղ ազդեցությունը կուսակցության վրա, սպասվում է, որ նա կստանա այն, ինչ ցանկանում է Սենատում, որտեղ հանրապետականները ունեն նեղ մեծամասնություն, մինչդեռ դեմոկրատները մեծամասնությամբ դեմ կքվեարկեն։
Սակայն վերջնական քվեարկությունը դեռևս լարված կլինի և կարող է տեղի ունենալ միայն երկարատև փոփոխությունների շարքի ավարտից հետո։
«Դեմոկրատները փորձում են որքան հնարավոր է դանդաղեցնել գործընթացը և հանրապետականներին ստիպել քվեարկել փոփոխությունների օգտին, որոնք դժվար կլինի բացատրել միջանկյալ ընտրությունների ժամանակ», - նշել է TRT World-ի Քրեյգ Բոսվելը։
«Ամբողջովին խելահեղ»
Թրամփի ուժեղ ճնշումը՝ հաղթանակի հասնելու համար, ավելի խոցելի հանրապետականներին դրել է դժվարին իրավիճակում։
Կուսակցական անկախ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ օրինագիծը, ի վերջո, կհանգեցնի պատմական վերաբաշխման՝ աղքատ ամերիկացիների 10 տոկոսից դեպի ամենահարուստները։
Medicaid ծրագրի կրճատումները, որը օգնում է ցածր եկամուտ ունեցող ամերիկացիներին ստանալ առողջապահական ապահովագրություն, և Affordable Care Act-ի կրճատումները կհանգեցնեն մոտ 12 միլիոն մարդու անապահով մնալուն մինչև 2034 թվականը, ըստ անկախ վերլուծությունների։
Սենատի դեմոկրատները նախատեսում են իրենց փոփոխությունները կենտրոնացնել առողջապահության սպառնալիքների, ինչպես նաև դաշնային սննդային օգնության ծրագրերի և մաքուր էներգիայի հարկային արտոնությունների կրճատումների վրա։
Սենատի մեծամասնության ղեկավար Ջոն Թյունը կարող է կորցնել միայն մեկ քվե՝ հաշվի առնելով, որ պահպանողական Ռանդ Փոլը և չափավոր Թոմ Թիլիսը արդեն հայտարարել են իրենց ընդդիմության մասին։
Թիլիսը, ով հայտարարել է իր թոշակի անցնելու մասին և այլևս չի անհանգստանում 2026 թվականի ընտրությունների համար, կիրակի օրը հանդես է եկել երկու կրքոտ ելույթով՝ քննադատելով մաքուր էներգիայի հարկային արտոնությունների փուլային վերացումը և մեղադրելով հանրապետականներին Medicaid-ին չդիպչելու Թրամփի խոստումը «դավաճանելու» մեջ։
Ներկայացուցիչների պալատում Սենատի օրինագծի քվեարկությունը կարող է տեղի ունենալ արդեն չորեքշաբթի օրը։
Այնուամենայնիվ, հանրապետականները այնտեղ նույնպես բախվում են նեղ քվեարկության, որտեղ ծայրահեղ պահպանողական ֆինանսական կողմնակիցները դժգոհում են, որ օրինագիծը բավարար չափով չի կրճատում ծախսերը, իսկ չափավորները մտահոգված են Medicaid-ի ֆինանսավորման դադարեցմամբ։
Աշխարհի ամենահարուստ մարդը և Թրամփի նախկին խորհրդական Իլոն Մասկը, ով տարաձայնություններ ունի նախագահի հետ այս օրինագծի շուրջ, Սենատի տեքստը անվանել է «ամբողջովին խելահեղ»՝ կառավարական սուբսիդիաները մաքուր էներգիայի համար կրճատելու համար։
«Այն աջակցում է անցյալի արդյունաբերություններին՝ միաժամանակ լրջորեն վնասելով ապագայի արդյունաբերություններին», - ասել է Մասկը, ով ղեկավարում է Tesla էլեկտրական մեքենաների ընկերությունը և SpaceX տիեզերական թռիչքների ընկերությունը։
