ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը հայտարարել է, որ չնայած բանակցություններում Թեհրանի որոշումների կայացման գործընթացների վերաբերյալ առկա անորոշությանը՝ Իրանը պետք է «էական» կրճատում կատարի ուրանի հարստացման իր կարողությունների մեջ՝ ԱՄՆ-ի պահանջները բավարարելու և երկրի յոթամսյա պատերազմին վերջ դնելու նպատակով։

Վենսը, ով վաղուց թերահավատորեն է վերաբերվել արտաքին հակամարտություններին ԱՄՆ-ի մասնակցությանը, ստանձնել էր հակամարտության կարգավորմանն ուղղված բանակցությունների առաջատար դերը և սեպտեմբերին միջնորդել էր ժամանակավոր խաղաղության համաձայնագրի կնքմանը, սակայն այդ համաձայնագիրն արագորեն տապալվեց։

Reuters-ին տված բացառիկ հարցազրույցում Վենսն ասել է, որ ցանկացած համաձայնագիր Իրանից կպահանջի կրճատել ուրանի հարստացման իր ներկայիս կարողությունները՝ փոխանակ պարզապես երաշխիքներ տրամադրելու, թե ապագայում կսահմանափակի իր միջուկային գործունեությունը։

Վենսը հայտարարեց. «Եթե միջուկային զենք չեք ցանկանում, ապա ինչո՞ւ է ձեզ անհրաժեշտ մինչև 60 տոկոս հարստացված վառելիք։ Իսկ եթե ցանկանում եք ցույց տալ միջուկային զենք չարտադրելու ձեր հանձնառությունը, մի՛ արտադրեք բարձր աստիճանի հարստացված վառելիք։ Սա շատ էական և վճռորոշ կետ է։ Կարծում եմ՝ եթե նրանք ցանկանում են ցուցադրել միջուկային զենք չարտադրելու իրենց հանձնառությունը, ապա պետք է գործնական քայլ կատարեն՝ կապված հարստացման իրենց կարողությունների հետ»։

Նշելով, որ ԱՄՆ-ն պատրաստ է համաձայնության գալ, սակայն պնդելու է, որ Իրանը կոնկրետ զիջումների գնա միջուկային ոլորտում՝ Վենսն ասել է. «Մենք խոսքերը գործերի հետ չենք փոխանակի»։

Պարզ չէ, թե ինչպես են որոշումներ կայացվում Թեհրանում

Վենսն ասաց, որ Վաշինգտոնը վստահ չէր, թե ով է որոշումներ կայացնում Թեհրանում։

Նշելով, որ Սպիտակ տունը կապի մեջ է Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի և արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի հետ՝ ԱՄՆ փոխնախագահը հայտարարեց, որ Իրանի իշխանական կառուցվածքում նրանց լիազորությունների շրջանակը մնում է անորոշ՝ պատերազմի սկզբին իրականացված ամերիկա-իսրայելական համատեղ հարվածների հետևանքով Գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի սպանությունից հետո։

Վենսը հայտարարեց. «Մեր բացահայտած խնդիրներից մեկն այն է, որ հստակ չէ, թե կոնկրետ ինչպես են որոշումներ կայացվում նրանց երկրում»։ Մինչդեռ երեքշաբթի օրը արված հայտարարության մեջ Թրամփը նշեց, որ իր «ամենամեծ խնդիրն» այն է, որ ոչ ոք չգիտի, թե իրականում ով է ղեկավարում Իրանը։

Կիրակի օրը տարածած հայտարարության մեջ Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղային նշել է, որ ԱՄՆ պաշտոնյաները քաջատեղյակ են, թե ովքեր են իրենց իրանցի գործընկերները և ինչպես է գործում Իրանում որոշումների կայացման մեխանիզմը։

Վենսը Reuters-ին հայտնել է, որ անձամբ հանդիպել է դաշտային հրամանատարների հետ՝ տեղում իրավիճակը գնահատելու նպատակով։

Մերժելով զինամթերքի սուր պակասուրդի վերաբերյալ մտահոգությունները՝ Վենսը նշեց, որ թեև իրանական ուժերը կարող են երբեմն հարձակվել Հորմուզի նեղուցում գտնվող առևտրային նավերի վրա, նրանք ի վիճակի չեն էականորեն խոչընդոտել այդ ջրային ուղով իրականացվող էներգակիրների արտահանումը։

Պատերազմը, ինչպես նաև դրա՝ ամսական 3 միլիարդ դոլար կազմող արժեքը, ընտրարշավի կարևորագույն հարցերից են դարձել։ Էներգակիրների գների աճը Թրամփին և հանրապետականներին պաշտպանողական դիրքերի է մղել այն նահանգներում, որոնք վճռորոշ նշանակություն կունենան Կոնգրեսի նկատմամբ վերահսկողության հարցում։

Վենսը դիտարկվում է որպես հանրապետական ​​առաջատար թեկնածուներից մեկը, ով կարող է Սպիտակ տանը փոխարինել Թրամփին։

Ավելի ուշ Reuters-ին տված հայտարարության մեջ Վենսն ասել է, որ դեռ չի որոշել՝ արդյոք 2028 թվականին կառաջադրվի նախագահի պաշտոնում՝ նշելով. «Բնույթով հակված եմ հետաձգել գործերը։ Այդ մասին դեռ լրջորեն չեմ մտածել»։