ԱՄՆ հատուկ ներկայացուցիչ Թոմ Բարաքը կոչ արեց Իսրայելին կատարել Լիբանանի հետ հրադադարի համաձայնագրով ստանձնած իր պարտավորությունները՝ նախազգուշացնելով, որ շարունակական ձգձգումները կարող են խաթարել կայունացման փխրուն գործընթացը։
«Կարծում եմ՝ Լիբանանի կառավարությունը կատարել է իր մասը։ Նրանք առաջին քայլն արել են։ Հիմա մեզ անհրաժեշտ է, որ Իսրայելը նույնպես կատարի իր պարտավորությունները»,- ասաց Բարաքը Բեյրութում՝ Լիբանանի նախագահ Ժոզեֆ Աունի հետ հանդիպումից հետո։
Նոյեմբերին Իսրայելի և «Հեզբոլլահի» միջև ավերիչ պատերազմի ավարտից հետո ձեռք բերված հրադադարի համաձայնագիրը պահանջում էր, որ Լիբանանը սկսի զինաթափել խմբավորումը և սահմանափակի զենքի տիրապետումը միայն պետական ուժերին։
Ի պատասխան՝ Իսրայելը պարտավորվել էր ամբողջությամբ դուրս բերել իր զորքերը Լիբանանի հարավից։ Չնայած Բեյրութը սկսել է զինաթափման գործընթացը, Իսրայելը շարունակում է ռազմական ներկայություն պահպանել հինգ սահմանային դիրքերում, որոնք նա համարում է ռազմավարական, չնայած փետրվարին լրացած երկարաձգված ժամկետին։
Ճանապարհային քարտեզը
Բարաքը, ով նաև ԱՄՆ դեսպանն է Թուրքիայում, իր բանակցություններին մասնակցել է Մերձավոր Արևելքի հարցերով տեղակալ Մորգան Օրտագուսի և այլ ամերիկյան պաշտոնյաների հետ, ըստ Լիբանանի նախագահի գրասենյակի հայտարարության։
Նրա այցը Լիբանան հունիսից ի վեր չորրորդն է՝ Վաշինգտոնի ջանքերի շրջանակներում՝ ամրապնդելու հրադադարը և առաջ մղելու ավելի լայն կայունության ճանապարհային քարտեզը։
Այդ ճանապարհային քարտեզը, որը Լիբանանի կառավարությունը հաստատել է այս ամսվա սկզբին, կոչ է անում իրականացնել 1989 թվականի Թաիֆի համաձայնագիրը, ապահովել պետական լիակատար ինքնիշխանություն Լիբանանի տարածքում և բացառապես պետական հաստատություններին վերապահել պատերազմի և խաղաղության որոշումների իրավասությունը։
Այն նաև վերահաստատում է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերը, ներառյալ 1701 բանաձևը, որը դադարեցրեց 2006 թվականի Իսրայել-«Հեզբոլլահ» հակամարտությունը։
«Հեզբոլլահը» հրաժարվում է զենքերը հանձնելուց
Ծրագիրը բախվել է «Հեզբոլլահի» կտրուկ դիմադրությանը, որը հրաժարվել է զենքերը հանձնելուց։ Վարչապետ Նավաֆ Սալամը մեղադրել է խմբավորմանը «քողարկված քաղաքացիական պատերազմի սպառնալիք» հնչեցնելու մեջ, ինչը «ամբողջովին անընդունելի է»։
Իսրայելի և «Հեզբոլլահի» միջև սահմանային բախումները սկսվել են 2023 թվականի հոկտեմբերին՝ մինչև 2024 թվականի սեպտեմբերին վերածվելով լայնածավալ պատերազմի։ Հակամարտությունը խլեց ավելի քան 4000 մարդու կյանք, ներառյալ «Հեզբոլլահի» առաջնորդ Հասան Նասրալլահը, և վիրավորեց մոտ 17,000 մարդու։
Չնայած հրադադարը զսպեց մարտերի ամենավատ դրսևորումները, Իսրայելը շարունակել է գրեթե ամենօրյա հարվածները Լիբանանի հարավում՝ պնդելով, որ իր հարձակումները նպատակաուղղված են «Հեզբոլլահի» գործունեությանը։
Բարաքի առաքելությունը նպատակ ունի կանխել պատերազմի կրկնությունը՝ երկու կողմերին ստիպելով պահպանել համաձայնագիրը։
