Թուրքիայի գանձապետարանի և ֆինանսների նախարար Մեհմեթ Շիմշեքը շեշտեց, որ իրենց օրակարգում է արդյունաբերական վերափոխման, արժեքային շղթայի արդիականացման, կանաչ և թվային վերափոխումների, արտադրողականության ներդրումների և երկաթուղիների նման ենթակառուցվածքների զարգացման վրա կենտրոնացած համապարփակ կառուցվածքային բարեփոխումը՝ 2026 թվականը հայտարարելով «բարեփոխումների տարի»։

Երկուշաբթի օրը Անկարայում «Թուրքական դար. ներդրումների ուժեղ կենտրոն» տեսլականի շրջանակներում կայացած մամուլի ասուլիսում ելույթ ունենալով՝ Շիմքեկը բացատրեց նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից անցյալ շաբաթ հայտարարված բարեփոխումների փաթեթի մանրամասները։

Շիմշեքը նշեց, որ նոր ներդրումային շրջանակը նպատակ ունի ավելացնել ապրանքների և ծառայությունների արտահանումը, խրախուսել ակտիվների եկամտաբերությունը, խրախուսել տեղական ներդրողներին իրենց գործունեությունը Թուրքիայում իրականացնելու համար և Ստամբուլի ֆինանսական կենտրոնը դարձնել տարածաշրջանային նշանակալի կենտրոն։

Ֆինանսների նախարարը նշեց, որ առաջին նախաձեռնությունը Ստամբուլի ֆինանսական կենտրոնում գործող ընկերությունների համար տարանցիկ առևտրի զրոյական կորպորատիվ հարկն է, մինչդեռ նշանակված ֆինանսական ոլորտներից դուրս գործող ընկերությունները կօգտվեն տարանցիկ առևտրի 95% հարկային արտոնությունից։

Շիմշեքը շեշտեց, որ կառավարությունը նպատակ ունի ստեղծել մրցակցային առևտրային միջավայր, որը նման է Սինգապուրի, Հոնկոնգի և Մալդիվների պայմաններին, և օգտագործել Թուրքիայի ռազմավարական դիրքը Միջին միջանցքում՝ կարևոր առևտրային երթուղիներում ազդեցություն ունենալու համար։

Նախարար Շիմշեքը նշեց, որ երբ 2009 թվականին ընդունվեց Ստամբուլի ֆինանսական կենտրոնի վերաբերյալ կանոնակարգը, կառավարությունը նախկինում տրամադրված 50% հարկային արտոնությունը հասցրեց 100%-ի։

Նախարարը նաև հավելեց, որ Թուրքիան արդեն իսկ նշանակալի էներգետիկ կենտրոն է և հյուրընկալում է առաջատար համաշխարհային հումքի առևտրային ընկերություն, ինչը խրախուսում է տեղական մակարդակով նմանատիպ ընկերություններ ստեղծելու ջանքերը։

Ռադիկալ քայլեր

Շիմշեքը նաև հիշատակեց երկրորդ նախաձեռնությունը, որն ուղղված է ապրանքների արտահանման ավելացմանը՝ զգալիորեն նվազեցնելով արտահանողների համար կորպորատիվ հարկի ստանդարտ 25% դրույքաչափը՝ մրցունակությունը բարձրացնելու համար։

Նախարարը նշեց, որ արտահանող արտադրողները այժմ կօգտվեն 9% միանիշ կորպորատիվ հարկի դրույքաչափից՝ հավելելով, որ այս արմատական ​​քայլը հատկապես ուղղված է արտասահմանյան ուղղակի արտադրական ներդրումներին, քանի որ 1990-ականների ենթակապալային միտումները այլևս արդիական չեն։

Ֆինանսների նախարարը շեշտեց, որ Թուրքիայի արտադրական ավելացված արժեքի հարաբերակցությունը համախառն ներքին արդյունքի նկատմամբ համապատասխանում է այսպես կոչված «ասիական վագրերին»։

Շիմշեքը նշեց, որ արդյունաբերական վերափոխման նպատակն է երկրի արտադրությունը արժեքային շղթայով տեղափոխել ցածրից միջին տեխնոլոգիաներից միջին և բարձր տեխնոլոգիական արտադրության։

Կառավարությունը նաև ծառայությունների արտահանման համար հարկային արտոնությունը մեծացրել է մինչև 100%՝ շուկայական ավելի մեծ մասնաբաժին ձեռք բերելու համար։

Շիմշեքը բացատրեց, որ այս միջոցառումը ուղղված է բարձր ավելացված արժեք ունեցող ծառայություններին, ինչպիսիք են ծրագրային ապահովումը, տեսախաղերը, բժշկական տուրիզմը, կրթությունը, ճարտարագիտությունը, դիզայնը և ճարտարապետությունը։

Մեհմեթ Շիմշեքը շեշտեց, որ ծառայությունների ոլորտը դիմացկուն է համաշխարհային առևտրի պրոտեկցիոնիզմի և մասնատման նկատմամբ՝ նշելով, որ Թուրքիան արդեն իսկ ունի ուժեղ համաշխարհային դիրք՝ ծառայությունների արտահանման ավելցուկով, որը գերազանցում է 60 միլիարդ դոլարը։

Ֆինանսների նախարարը ընդգծեց, որ Թուրքիան, իր մեծ ներքին շուկայով, անցյալ տարի գերազանցել է ութ հարևան երկրների տնտեսությունների համախառն ծավալը՝ 1.6 տրիլիոն դոլարի ՀՆԱ-ով։

Նախարար Շիմշեքը նշել է, որ Թուրքիայի ՀՆԱ-ի ինդեքսը 2002 թվականի 100-ից աճել է մինչև 328, գերազանցելով զարգացող շուկաների միջին 314-ը։

Կայուն աճի ամուր հիմքեր

Ընդունելով գնաճի նվազեցման ներկայիս ծրագրի պատճառով ժամանակավոր տնտեսական դանդաղման առկայությունը՝ Շիմշեկը նշել է, որ կառավարությունը ամուր հիմքեր է դրել կայուն աճի համար։

Շիմշեքը նշել է, որ իրենց տարածաշրջանային գլխամասային գրասենյակները Ստամբուլի ֆինանսական կենտրոն տեղափոխող ընկերությունները կստանան 20 տարվա կորպորատիվ հարկի ազատում, և որ նոր փաթեթից բացի, իրենց գլխամասային գրասենյակները Թուրքիայի այլ վայրեր տեղափոխող ընկերությունները կստանան 95% կորպորատիվ հարկի ազատում։ Նա նաև նշել է, որ աշխատակիցները կօգտվեն մինչև մոտավորապես 3000 դոլար եկամտային հարկի ազատումից, որը համարժեք է նվազագույն աշխատավարձի չորսապատիկին։

Նախարար Շիմշեքը բացատրել է, որ չափանիշներին համապատասխանող ծառայությունները, ներառյալ կառավարման, խորհրդատվության և մարդկային ռեսուրսների ոլորտը, պետք է իրենց եկամտի 80%-ը ստեղծեն Թուրքիայից դուրս։

Շիմշեքը նշել է, որ իշխող կուսակցությունը վերջին 20 տարիների ընթացքում ներգրավել է մոտ 300 միլիարդ դոլարի արտասահմանյան ուղղակի ներդրումներ և երկիր է բերել 87,000 միջազգային ընկերություններ։

Նախարարը նշել է, որ այս պարզեցված գործընթացը ներառում է ընկերության ստեղծումը, աշխատանքի և բնակության թույլտվությունները, հարկային և սոցիալական ապահովագրությունը, հողի հատկացումը և շրջակա միջավայրի հաստատումները, և որ այն գործարկել է 20-ամյա ոչ ռեզիդենտների համար պատուհան, որը զրոյական հարկ է ապահովում արտասահմանյան աղբյուրներից ստացված եկամտի համար Թուրքիայի քաղաքացիների և միջազգային քաղաքացիների համար։

Իրավասու անձինք վերջին երեք տարիների ընթացքում չպետք է Թուրքիայում որպես հարկ վճարող բնակված լինեն ավելի քան վեց ամիս։

Շիմշեքը հավելել է, որ այս շրջանակի շնորհիվ ժառանգության հարկը այս անձանց համար կրճատվում է 10%-ից մինչև ընդամենը 1%, ինչը գերազանցում է Իտալիայի և Հունաստանի նմանատիպ 15-ամյա ծրագրերը։

Ստամբուլի տերմինալ

Ծառայողական ընկերությունները նույնպես կարող են որակավորվել քաղաքացիության ծրագրի համար՝ ապահովելով 50 մարդու զբաղվածության հնարավորություններ։

Նախարար Շիմշեքը հավելել է, որ ընկերության ստեղծումը և գործունեությունը կարող են իրականացվել ամբողջությամբ առցանց՝ առանց ֆիզիկական ներկայության պահանջի։

Կառավարությունը նաև նախատեսում է ընդլայնել հարկերի տեսանկյունից արդյունավետ բաժնետոմսերի օպցիոնային սխեմաները և ռիսկային կապիտալի համար բարենպաստ ֆինանսավորման գործիքները՝ նախկին Աթաթուրքի օդանավակայանի տերմինալը որպես նոր տեխնոլոգիական կենտրոն օգտագործելով՝ «Ստամբուլի տերմինալ»։

Շիմշեքը նշել է, որ ակտիվների վերադարձի նոր շրջանակը կնպաստի տեղական կապիտալի շուկաների խորացմանը՝ խրախուսելով արտասահմանում պահվող ակտիվների վերադարձը։

Նշելով, որ Ստամբուլի ֆինանսական կենտրոնի ռազմավարությունը համատեղում է կառավարումն ու տաղանդը երկարաժամկետ խթանների հետ, որի առավելությունները տարածվում են մինչև 2047 թվականը, նախարարը նշել է, որ համապարփակ տնտեսական դիրքորոշման ռազմավարությունն առաջարկում է 20 տարվա կանխատեսելիություն, բարձր մակարդակի համաշխարհային գրավչություն և ներդրողների համար անխափան մուտք։