ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը հինգշաբթի օրը որոշում է կայացրել ավելի խիստ սահմանափակումներ մտցնել Միացյալ Նահանգներում օտարերկրյա ուսանողների և լրագրողների մնալու տևողության վրա, ինչը երկիր օրինական ներգաղթը սահմանափակելու վերջին փորձերից մեկն է։
Առաջարկվող փոփոխության համաձայն՝ միջազգային ուսանողներին թույլ չի տրվի ԱՄՆ-ում մնալ չորս տարուց ավելի՝ ուսանողական վիզաներով, մինչդեռ օտարերկրյա լրագրողներին թույլատրվելու է մնալ միայն 240 օր, բայց կարող են դիմել լրացուցիչ 240 օրով երկարաձգելու համար։ Չինացի լրագրողներին թույլատրվելու է մնալ 90 օրով։
Մինչ օրս ԱՄՆ-ն ուսանողներին, որպես կանոն, վիզաներ էր տրամադրում այնքան ժամանակ, քանի դեռ նրանց կրթական ծրագրերը ընթացքի մեջ էին, իսկ լրագրողներին՝ մինչև նրանց առաջադրանքների ավարտը: Սակայն ոչ ներգաղթյալներին տրված վիզաները վավեր չէին ավելի քան 10 տարի: Առաջարկվող փոփոխությունները հրապարակվել են Դաշնային գրանցամատյանում, և դրանց ուժի մեջ մտնելուց առաջ բացվել է կարճ հանրային մեկնաբանությունների ժամանակահատված:
Թրամփի ներքին անվտանգության նախարարությունը հայտարարել է, որ անհայտ թվով օտարերկրացիներ փորձում են մնալ երկրում որպես «հավերժ ուսանողներ»՝ անորոշ ժամանակով երկարաձգելով իրենց կրթությունը։
«Նախկին վարչակազմերը թույլ են տվել օտարերկրյա ուսանողներին և այլ վիզա ունեցողներին գործնականում անորոշ ժամանակով մնալ Միացյալ Նահանգներում՝ ստեղծելով անվտանգության ռիսկեր, հարկ վճարողների վրա դնելով հսկայական ծախսեր և անբարենպաստ դրության մեջ դնելով ԱՄՆ քաղաքացիներին», - ասվում է նախարարության չորեքշաբթի օրվա մամուլի հաղորդագրության մեջ։
Գերատեսչությունը չի բացահայտել, թե ինչպես են միջազգային ուսանողները վնասում ԱՄՆ քաղաքացիներին և հարկ վճարողներին: Առևտրի նախարարության վիճակագրության համաձայն՝ միջազգային ուսանողները 2023 թվականին ԱՄՆ տնտեսությանը ավելի քան 50 միլիարդ դոլար են նվիրաբերել:
2023-24 ուսումնական տարում ԱՄՆ-ն ընդունեց ավելի քան 1.1 միլիոն միջազգային ուսանողների, գերազանցելով մյուս բոլոր երկրներին և ապահովելով եկամտի զգալի աղբյուր, քանի որ միջազգային ուսանողները սովորաբար վճարում են ուսման վարձի լրիվ վճարը։
ԱՄՆ համալսարանների և քոլեջների ղեկավարներին ներկայացնող խումբը վերջին քայլը անվանել է ավելորդ բյուրոկրատական խոչընդոտ՝ նախազգուշացնելով, որ այն խանգարում է ակադեմիական որոշումների կայացմանը և կարող է խոչընդոտել այն պոտենցիալ ուսանողներին, ովքեր կարող են ներդրում ունենալ հետազոտություններում և աշխատատեղերի ստեղծման գործում:
«Այս առաջարկվող կանոնը աշխարհի տաղանդավոր անհատներին ուղերձ է հղում, որ նրանց ներդրումը ԱՄՆ-ում չի գնահատվում», - ասել է Միրիամ Ֆելդբլումը, Բարձրագույն կրթության և ներգաղթի հարցերով նախագահների դաշինքի նախագահը և գործադիր տնօրենը: «Սա ոչ միայն վնասակար է միջազգային ուսանողների համար, այլև խաթարում է ԱՄՆ համալսարանների կարողությունը գրավելու լավագույն տաղանդներին և նվազեցնում մեր գլոբալ մրցունակությունը», - հավելել է Ֆելդբլումը:
Ռեակցիաներ
Հայտարարությունը հնչում է այն ժամանակ, երբ համալսարանները սկսում են իրենց ուսումնական տարին, և շատերը հայտնում են միջազգային ուսանողների ընդունելության անկման մասին՝ Թրամփի վարչակազմի նախորդ գործողություններից հետո։
Միևնույն ժամանակ, երկուշաբթի օրը Թրամփը իր կողմնակիցների կողմից հազվադեպ հանդիպող քննադատության արժանացավ, երբ հայտարարեց, որ ցանկանում է կրկնապատկել երկրում չինացի ուսանողների թիվը՝ հասցնելով այն 600,000-ի: Նա նաև գովաբանել էր Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինի հետ իր ջերմ հարաբերությունները:
Այս հայտարարությունները կտրուկ շեղում էին պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի նախորդ հայտարարություններից, որոնցում նա խոստացել էր «ագրեսիվորեն» չեղարկել չինացի ուսանողների վիզաները։
Պետդեպարտամենտը անցյալ շաբաթ հայտարարեց, որ Թրամփի պաշտոնը ստանձնելուց ի վեր չեղյալ է հայտարարել ընդհանուր առմամբ 6000 ուսանողական վիզա, մասամբ՝ Ռուբիոյի կողմից Իսրայելի դեմ ցույցեր գլխավորած համալսարանական ակտիվիստներին թիրախավորող նախաձեռնությունների պատճառով։
Թրամփը նաև կասեցրեց համալսարանների համար դաշնային հետազոտական ֆինանսավորման միլիարդավոր դոլարների հատկացումը և պնդեց, որ դրանք չեն կարողանում գործել հակասեմիտիզմի դեմ, մինչդեռ Կոնգրեսը կտրուկ բարձրացրեց մասնավոր համալսարանների հիմնադրամների հարկերը։
Ընտրվելուց առաջ ունեցած ելույթում փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը նշել է, որ պահպանողականները պետք է հարձակվեն համալսարանների վրա՝ դրանք որակելով որպես «թշնամի»։
Թրամփն իր առաջին ժամկետի ավարտին առաջարկեց կրճատել լրագրողների համար նախատեսված վիզաները, սակայն նրա հաջորդը՝ Ջո Բայդենը, մերժեց այդ գաղափարը։
