ԱՄՆ-ում գործող հակամարտությունների մոնիթորինգի նախագծի համաձայն՝ Իրանը ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի սկսվելուց ի վեր Պարսից ծոցի երկրների վրա շատ ավելի շատ անօդաչու թռչող սարքեր և հրթիռներ է արձակել, քան Իսրայելը։
Ամերիկյան ձեռնարկատիրական ինստիտուտի մաս կազմող «Կրիտիկական սպառնալիքների նախագիծ» (CTP) կողմից պատրաստված զեկույցում նշվում է, որ Իրանը փետրվարի 28-ից ի վեր Իսրայելի ուղղությամբ արձակել է 255 անօդաչու թռչող սարք և հրթիռ։ Ի տարբերություն դրա, նույն ժամանակահատվածում այն Պարսից ծոցի երկրների վրա արձակել է 2171 անօդաչու թռչող սարք և հրթիռ։
Թվերը ցույց են տալիս, որ Իրանի հակադարձ գործողությունները հիմնականում ուղղված են տարածաշրջանում ԱՄՆ դաշնակիցների, այլ ոչ թե Իսրայելի դեմ։ Պարսից ծոցին ուղղված 2171 հարձակումներից 1138-ը ուղղված են եղել Միացյալ Արաբական Էմիրությունների (ԱՄԷ) դեմ, ինչը այն դարձնում է հակամարտության ամենաշատ թիրախավորված երկիրը։երը։
Իրանը նաև մեղադրեց Իսրայելին Պարսից ծոցի էներգետիկ և քաղաքացիական օբյեկտների վրա հարձակումներ իրականացնելու մեջ՝ այդ հարձակումները որակելով որպես հաշվարկված քայլ՝ տարածաշրջանային զայրույթ առաջացնելու և արաբական պետություններին Թեհրանի դեմ պատերազմի մեջ ներքաշելու համար։
Իրանի դեմ Իսրայելա-ամերիկյան պատերազմը արագ տարածվեց հարևան Պարսից ծոցի երկրներում, որոնք բոլորն էլ ունեն ամերիկյան ռազմական բազաներ և սերտ անվտանգության կապեր են պահպանում Վաշինգտոնի հետ։
Վերլուծաբանները նշում են, որ Թեհրանի ռազմավարությունն էր ճնշում գործադրել այդ կառավարությունների վրա՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին ստիպելու դադարեցնել պատերազմը, սակայն Իրանը, կարծես, սխալվել է։
«Սաուդյան Արաբիայում գործող «Ծոցի հետազոտությունների կենտրոն» Աբդուլազիզ Սագերը Reuters-ին ասել է. «Պարսից ծոցի երկրները այժմ դժվար ընտրության առաջ են կանգնած. կամ նրանք ավելի բացահայտ կմիանան ԱՄՆ-ին պատերազմական ջանքերում, կամ կվտանգեն լարվածության հետագա սրումը իրենց սեփական հողի վրա»։
«Արձագանքման ակտիվ թատերաբեմ»
Պարսից ծոցի երկրները ներկայումս զգուշացնում են Իրանին, և Թեհրանի դեմ կոլեկտիվ հակահարվածի աճող վախերը վտանգում են հակամարտությունը վերածել ավելի վտանգավոր և մահացու տարածաշրջանային պատերազմի։
Սաուդյան Արաբիան, Միացյալ Արաբական Էմիրությունները, Կատարը, Բահրեյնը, Քուվեյթը և Օմանը կիրակի օրը անցկացրել են Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի արտակարգ նախարարական նիստ՝ կիրառելով ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ հոդվածը և ազդարարելով կոլեկտիվ ինքնապաշտպանության իրենց պատրաստակամության մասին։
Դաշինքը զգուշացրել է Թեհրանին, որ եթե հարձակումները շարունակվեն, Պարսից ծոցը կարող է «պաշտպանական վահանից» վերածվել «պատասխանման ակտիվ թատերաբեմի»։ Միաժամանակ, տարածաշրջանում ակտիվացվել են համատեղ օդային պաշտպանության համակարգեր և հետախուզական թռիչքներ։
Ըստ Axios-ի՝ հղում անելով հարցին մոտ կանգնած աղբյուրներին, ԱՄԷ պաշտոնյաները նույնպես քննարկում են ռազմական գործողություններ՝ Իրանի հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումները կանխելու համար։
Քաթարը նույնպես խիստ նախազգուշացումներ է արել։ Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մաջիդ ալ-Անսարին Իրանի հարձակումները Պարսից ծոցի պետության վրա որակել է որպես «վրդովեցուցիչ» և զգուշացրել, որ նման հարձակումները «չեն կարող անպատասխան մնալ»։
Հակամարտությունը տարածվում է Պարսից ծոցից այն կողմ։ Չորեքշաբթի օրը Թուրքիայի ազգային պաշտպանության նախարարության պաշտոնյաները հայտարարեցին, որ իրանական բալիստիկ հրթիռը, որը հատել էր Իրաքի և Սիրիայի օդային տարածքը և ուղղվել դեպի Թուրքիա, խափանվել է ՆԱՏՕ-ի հակաօդային պաշտպանության համակարգերի կողմից և ոչնչացվել է Թուրքիայի տարածքից դուրս։
Միևնույն ժամանակ, ըստ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության, հինգշաբթի օրը Իրանից արձակված անօդաչու թռչող սարքերը հարվածել են Նախիջևանին՝ Իրանի սահմանի մոտ, վնասելով օդանավակայանի մոտ գտնվող ենթակառուցվածքները և վիրավորելով երկու քաղաքացիական անձանց։
Տարածաշրջանային հարձակումների ընդլայնմանը չնայած, ԱՄՆ պաշտոնյաները նշում են, որ վերջերս իրանական հարձակումների ինտենսիվությունը նվազել է։ ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը չորեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ իրանական հարձակումները նվազել են հակամարտության սկզբնական օրերի համեմատ՝ վկայակոչելով վերջին օրերին արձակված հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի թվի անկումը։
Այնուամենայնիվ, փորձագետները նշում են, որ Պարսից ծոցում իրանական հարձակումների մասշտաբները ընդգծում են պատերազմի՝ ավելի լայն տարածաշրջանային բախման վերածվելու ռիսկի աճը։
