Իրան. ԱՄՆ-ն «սկզբունքորեն» ընդունել է 10 կետից բաղկացած խաղաղության առաջարկը
Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհուրդը հայտարարել է, որ առաջարկը կծառայի որպես շրջանակ ուրբաթ օրը մեկնարկելիք բանակցությունների համար։
Իրանի պետական հեռուստատեսության՝ Իրանի իսլամական ռադիոյի և հեռուստատեսության (IRIB) հաղորդմամբ, ԱՄՆ-ն «սկզբունքորեն» ընդունել է պատերազմի դադարեցմանն ուղղված 10 կետից բաղկացած առաջարկը։
Իրանի Ազգային անվտանգության գերագույն խորհուրդը չորեքշաբթի վաղ առավոտյան հայտարարել է, որ առաջարկը կծառայի որպես ավելի լայն համաձայնության հասնելուն ուղղված բանակցությունների շրջանակ։
Հայտարարությանը հղում անելով՝ IRIB-ը նշել է, որ առաջարկը ներառում է ագրեսիվ վարքագծի դեմ երաշխիքներ, Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ Իրանի շարունակական վերահսկողություն և ուրանի հարստացման իրավունքի ճանաչում։
Ծրագրով նաև նախատեսվում է վերացնել ԱՄՆ բոլոր առաջնային և երկրորդային պատժամիջոցները, դադարեցնել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի և Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ՄԱԳԱՏԷ) կողմից Իրանի դեմ ընդունված բանաձևերը, փոխհատուցում տրամադրել Թեհրանին և դուրս բերել ԱՄՆ զինված ուժերը տարածաշրջանից։
Բանակցությունների շրջանակը
Խորհուրդը շեշտեց, որ վերջնական համաձայնագիրը կախված է Իրանի պայմանների կատարումից և մանրամասների վերջնական մշակումից: Հորմուզի նեղուցով անվտանգ անցումը կապահովվի բանակցությունների ողջ ընթացքում՝ Իրանի զինված ուժերի հետ համակարգված եղանակով:
Բանակցությունները, ինչպես սպասվում է, կսկսվեն ուրբաթ օրը Իսլամաբադում՝ Պակիստանի միջնորդությամբ, և կտևեն երկու շաբաթ:
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նախկինում Թեհրանի առաջարկը որակել էր որպես բանակցությունների «կենսունակ հիմք», ասելով, որ Վաշինգտոնը նույն ժամանակահատվածով կդադարեցնի Իրանի դեմ հարձակումները:
Իրանական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ, առաջարկը նախատեսում է ԱՄՆ-ի բոլոր առաջնային և երկրորդային պատժամիջոցների վերացում, ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերի և Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ԱԷՄԳ) կառավարիչների խորհրդի կողմից Իրանի դեմ ձեռնարկված միջոցառումների դադարեցում, ինչպես նաև փոխհատուցումների վճարում։
Ծրագրով նաև նախատեսվում է ԱՄՆ ռազմական ուժերի դուրսբերում տարածաշրջանից և բոլոր ճակատներում, այդ թվում՝ Լիբանանում, հարձակումների դադարեցում։ Իրանական լրատվամիջոցներում հայտարարված լրացուցիչ մանրամասները ցույց են տալիս, որ այս առաջարկը ապահովում է պատերազմի ավարտի ավելի լայն շրջանակ։
Ըստ «Նյու Յորք Թայմս»-ի՝ պակիստանցի միջնորդների միջոցով ներկայացված ծրագիրը ձգտում է երկարատև լուծման և հանդիսանում է հակամարտությանը վերջ դնելու համապարփակ ճանապարհային քարտեզ։
Առաջարկը նաև նախատեսում է Հորմուզի նեղուցի վերաբացումը ծովային երթևեկության համար՝ յուրաքանչյուր նավի համար 2 միլիոն դոլար վճարի դիմաց, որը կբաշխվի Իրանի և Օմանի միջև։
Ուղղակի փոխհատուցման փոխարեն, Իրանը կօգտագործի տարանցիկ եկամուտներից ստացված իր բաժինը՝ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակումների ժամանակ վնասված ենթակառուցվածքները վերականգնելու համար։