«Առողջ բանականությունը հաղթեց». Աշխարհի առաջնորդները ողջունեցին Իրան-ԱՄՆ հրադադարը

Եվրոպայի, Պարսից ծոցի և Ասիայի բազմաթիվ առաջնորդներ ողջունեցին երկշաբաթյա հրադադարը և Իրանի որոշումը՝ վերաբացել Հորմուզի նեղուցը, սակայն նշեցին, որ երկարատև լուծման համար անհրաժեշտ է շարունակական դիվանագիտություն։

By
Իրանի դրոշը՝ Իրանում ռազմական գործողությունների դեմ բողոքող ցուցարարների ֆոնին, Վաշինգտոնում, ԱՄՆ, 2026թ. ապրիլի 7-ին։ / Reuters

ԱՄՆ-Իրան հրադադարի համաձայնագրից հետո միջազգային արձագանքները շարունակում են հեղեղվել. բազմաթիվ երկրներ զգուշորեն աջակցեցին երկշաբաթյա հրադադարին և կոչ արեցին զսպվածության: Երկրները նաև ընդգծեցին կայուն դիվանագիտական ​​լուծման հասնելու անհրաժեշտությունը։

ԱՄՆ-ն և Իրանը համաձայնության եկան երկշաբաթյա հրադադարի շուրջ՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի չորեքշաբթի օրը Իրանը ոչնչացնելու սպառնալիքից և նրա կողմից հայտարարված վերջնաժամկետից ընդամենը մեկ ժամ առաջ։ Այս զարգացումը առաջացրեց ինչպես համաշխարհային թեթևացում, այնպես էլ մտահոգություն։

Թեհրանը մեղմացրեց համաշխարհային տնտեսության վերաբերյալ մտահոգությունները՝ համաձայնվելով ժամանակավորապես վերաբացել Հորմուզի նեղուցը, որի միջով անցնում է աշխարհի նավթի, գազի և պարարտանյութերի փոխադրման մեծ մասը։

Չնայած հայտարարությունը լայնորեն ողջունվեց միջազգային մակարդակով, նշվեց, որ դեռ շատ աշխատանք կա անելու՝ ռազմական գործողությունների վերսկսումը կանխելու համար։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը կոչ արեց բոլոր կողմերին «հարթել ճանապարհը դեպի կայուն և համապարփակ խաղաղություն»։

 

Թուրքիա

Անկարան ողջունեց զարգացումը։ Թուրքիայի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությունը մամուլի հաղորդագրության մեջ նշել է, որ «Մենք ընդգծում ենք, որ ժամանակավոր հրադադարը պետք է լիովին կիրառվի տեղում և հույս ունենք, որ բոլոր կողմերը կհետևեն ձեռք բերված համաձայնագրին»։

Հայտարարության մեջ նշվում է, որ երկարատև խաղաղության ուղին կարող է իրականացվել միայն երկխոսության, դիվանագիտության և փոխադարձ վստահության միջոցով՝ հավելելով, որ «Մենք կշարունակենք ապահովել ամեն հնարավոր աջակցություն Իսլամաբադում կայանալիք բանակցությունների հաջող ավարտի համար։ Մենք շնորհավորում ենք մեր եղբայրական Պակիստանին այս գործընթացում ստանձնած դերի համար և մաղթում ենք խաղաղությանը նպաստող բոլոր նախաձեռնությունների շարունակություն »։

Պակիստան

Պակիստանի վարչապետ Շահբազ Շարիֆը ողջունեց զարգացումը՝ այն անվանելով «իմաստուն ժեստ»։ Շարիֆը նաև երախտագիտություն հայտնեց երկու երկրների կառավարություններին։ Ապրիլի 10-ին երկու կողմերի պատվիրակություններին Իսլամաբադ հրավիրելով վերջնական համաձայնագրի շուրջ բանակցելու համար՝ Պակիստանի վարչապետն ասաց, որ «Ես ամբողջ սրտով ողջունում եմ այս իմաստուն ժեստը և իմ խորին երախտագիտությունն եմ հայտնում երկու երկրների կառավարություններին, և հրավիրում եմ պատվիրակություններին Իսլամաբադ՝ բոլոր անհամաձայնությունները լուծելու և վերջնական համաձայնության հասնելու համար բանակցությունների»։

ՌԴ

ՌԴ Անվտանգության խորհրդի ղեկավարի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը չորեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-Իրան հրադադարը ցույց է տալիս, որ առողջ բանականությունը գերակշռել է, բայց որ այլևս «էժան նավթ» չի լինի։.

Չինաստան

Չինաստանը ողջունեց չորեքշաբթի օրը ԱՄՆ-Իրան հրադադարը և ասաց, որ Պեկինը նույնպես «ջանքեր է գործադրում» մարտական ​​գործողությունները դադարեցնելու համար։

«Anadolu» գործակալության հարցին ի պատասխան՝ Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մաո Նինգը նշեց, որ Պեկինը ողջունում է պակիստանյան կողմի ջանքերը։

Մաոն ասաց, որ Չինաստանը «պաշտպանում է հրադադարը և հակամարտությունների քաղաքական միջոցներով կարգավորումը՝ Պարսից ծոցի և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում երկարաժամկետ կայունություն ապահովելու համար»։ Նա հավելեց, որ Պեկինը նույնպես ջանքեր է գործադրում այս առումով։

Մալայզիա

Մալայզիայի վարչապետ Անվար Իբրահիմը ողջունեց Վաշինգտոնի կողմից Իրանի առաջարկած 10 կետանոց ծրագրի ընդունումը՝ այն անվանելով «դրական զարգացում»։

X-ում հրապարակված հոդվածում Իբրահիմը նշել է, որ «Այս առաջարկը խոստումնալից է ոչ միայն տարածաշրջանի, այլև մնացած աշխարհի համար խաղաղության և կայունության վերականգնման համար»։

Մալայզիայի վարչապետը շեշտել է, որ երկարատև լուծումը պետք է տարածվի Իրանից այն կողմ՝ ներառելով Իրաքի, Լիբանանի և Եմենի կայունությունը, միաժամանակ կոչ անելով վերջ դնել Ղազայի մարդասիրական ճգնաժամին։

Գովաբանելով Պակիստանի վարչապետ Շահբազ Շարիֆին իր «անխոնջ և քաջարի դիվանագիտության» համար՝ Իբրահիմը ընդգծել է Իսլամաբադի դերը բոլոր կողմերի հետ համագործակցության գործում։

Ճապոնիա

Միևնույն ժամանակ, ըստ Kyodo News-ի, Ճապոնիայի գլխավոր կաբինետի քարտուղար Մինորու Կիհարան հրադադարը որակել է որպես «դրական քայլ», միաժամանակ ընդգծելով, որ լարվածության զգալի նվազեցումը մնում է գերակա խնդիր: Տոկիոն հույս է հայտնել, որ ժամանակավոր հրադադարը կհարթի ճանապարհը վերջնական և երկարատև համաձայնագրի համար:

Ավստրալիա

Ավստրալիան նույնպես ողջունեց ԱՄՆ-ի, Իսրայելի և Իրանի միջև կնքված համաձայնագիրը: Վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզեն չորեքշաբթի օրը հայտարարության մեջ նշել է, որ այն հնարավորություն է տալիս բանակցել Մերձավոր Արևելքում հակամարտության լուծման շուրջ:

«Որքան երկար տևի պատերազմը, այնքան ավելի զգալի կլինի դրա ազդեցությունը համաշխարհային տնտեսության վրա և այնքան մեծ կլինի մարդկային կորուստը», - ասաց Ալբանեզեն:

Կանբերրան հավելել է, որ սերտորեն համագործակցում է միջազգային գործընկերների հետ՝ աջակցելու Հորմուզի նեղուցի կենսականորեն կարևոր նավագնացության ուղու վերաբացմանը և ապահովելու համար, որ անհրաժեշտ պաշարները հասնեն խոցելի բնակչությանը:

Նոր Զելանդիա

Նոր Զելանդիայի արտաքին գործերի նախարար Ուինսթոն Փիթերսը չորեքշաբթի օրը ողջունեց երկշաբաթյա հրադադարի համաձայնագիրը, սակայն ընդգծեց, որ դեռևս զգալի աշխատանք է կատարվելու երկարատև լուծում ապահովելու համար:

«Չնայած սա խրախուսական լուր է, առաջիկա օրերին զգալի աշխատանք կա կատարելու երկարատև հրադադար ապահովելու համար», - ասաց է Փիթերսը:

Օման

Օմանը ողջունեց չորեքշաբթի օրը արված հայտարարությունը և կոչ արեց ակտիվացնել ջանքերը՝ հակամարտությանը երկարատև լուծում գտնելու համար։

Հայտարարության մեջ Օմանի արտաքին գործերի նախարարությունը երախտագիտություն է հայտնել, մասնավորապես՝ Պակիստանի և պատերազմը դադարեցնելու ուղղությամբ աշխատող այլ կողմերի կողմից ղեկավարվող միջնորդական ջանքերին։ Նախարարությունը շեշտել է հրադադարի կարևորությունը՝ «ճգնաժամի արմատական ​​պատճառները» լուծելու և տարածաշրջանում ռազմական գործողություններին երկարատև վերջ դնելու համար։

Միացյալ Արաբական Էմիրություններ

ԱՄԷ նախագահի դիվանագիտական ​​խորհրդական Անվար Գարգաշը չորեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ իր երկիրը հաղթանակ է տարել ԱՄՆ-Իրան պատերազմից, և երկու երկրները հայտարարել են երկշաբաթյա հրադադարի մասին:

«Միացյալ Արաբական Էմիրությունները հաղթանակ են տարել պատերազմից, որից մենք անկեղծորեն փորձում էինք խուսափել։ Այսօր մենք պատրաստ ենք կողմնորոշվել բարդ տարածաշրջանային միջավայրում՝ ավելի մեծ ռեսուրսներով, ավելի խորը հասկացողությամբ և ապագան ազդելու և ձևավորելու ավելի ուժեղ կարողություններով», - ասաց Գարգաշը։

Եգիպտոս

Եգիպտոսը երեքշաբթի օրը տարածած հայտարարության մեջ ողջունեց այս զարգացումը՝ այն անվանելով «կարևորագույն հնարավորություն» բանակցությունները առաջ մղելու համար: Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ի կողմից ռազմական գործողությունների դադարեցումը և Իրանի արձագանքը կարևոր հնարավորություն են բանակցությունների, դիվանագիտության և կառուցողական երկխոսության համար դռներ բացելու համար: Հայտարարության մեջ նաև ընդգծվեց Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի երկրների և Հորդանանի «ինքնիշխանությունը, միասնությունը և տարածքային ամբողջականությունը հարգելու» կարևորությունը՝ մերժելով ցանկացած խախտում և ընդգծելով, որ անվտանգությունն ու կայունությունը սերտորեն կապված են Եգիպտոսի սեփական անվտանգության հետ:

Իրաք

Իրաքը ողջունեց երեքշաբթի օրը արված հայտարարությունը, նշելով, որ այս զարգացումը կնպաստի տարածաշրջանում «անվտանգության և կայունության ամրապնդմանը»։

Իրաքի լրատվական գործակալության (INA) հաղորդմամբ՝ Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարության մեջ նշել է, որ «ողջունում է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հայտարարված հրադադարը» և որ դա քայլ է, որը կնվազեցնի լարվածությունը, կբարձրացնի հանգստությունը և կամրապնդի անվտանգությունն ու կայունությունը տարածաշրջանում։ Նախարարությունը վերահաստատեց իր աջակցությունը ճգնաժամերի վերահսկմանը նպաստող «տարածաշրջանային և միջազգային բոլոր ջանքերին», որոնք առաջնահերթություն են տալիս երկխոսությանն ու դիվանագիտությանը, ընդգծելով հրադադարի լիարժեք իրականացման և լարվածությունը վերսկսող ցանկացած գործողությունների կամ սրացումների կանխարգելման կարևորությունը։

Սաուդյան Արաբիա

Սաուդյան Արաբիան ողջունեց հրադադարը և աջակցեց երկշաբաթյա լարվածության թուլացման գործընթացին: Սաուդյան Արաբիան նաև ընդգծեց Հորմուզի նեղուցը անսահմանափակ նավարկության համար բաց պահելու անհրաժեշտությունը:

Գերմանիա

Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը չորեքշաբթի օրը ողջունեց հայտարարությունը։

Հայտարարության մեջ Մերցը գրել է, որ «Ես ողջունում եմ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև երեկ երեկոյան կնքված երկշաբաթյա հրադադարը։ Մենք շնորհակալություն ենք հայտնում Պակիստանին միջնորդության համար։ Մենք սերտորեն համագործակցում ենք մեր գործընկերների հետ այս հարցում»։

Միացյալ Թագավորություն

Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քեյր Սթարմերը, վարչապետի գրասենյակի կողմից տարածված հայտարարության մեջ, ողջունել է հրադադարի համաձայնագիրը, որը, նրա խոսքով, «մի պահ թեթևացում կբերի տարածաշրջանին և աշխարհին»։

«Մեր գործընկերների հետ միասին մենք պետք է անենք ամեն ինչ՝ այս հրադադարը աջակցելու և պահպանելու, այն երկարատև համաձայնագրի վերածելու և Հորմուզի նեղուցը վերաբացելու համար», - ասաց Սթարմերը։

Ֆրանսիա

Նախագահ Էմանուել Մակրոնը չորեքշաբթի օրը ողջունեց ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հրադադարը՝ այն անվանելով «շատ լավ բան»։ Պաշտպանության և անվտանգության բարձրաստիճան պաշտոնյաների մասնակցությամբ հանդիպման սկզբում ելույթ ունենալով՝ Մակրոնն ասաց, որ «Առաջիկա օրերին և շաբաթներին մենք ակնկալում ենք, որ հրադադարը լիովին կիրականացվի ամբողջ տարածաշրջանում և բանակցություններ կանցկացվեն։ Մեր ցանկությունն է ապահովել, որ հրադադարը լիովին տարածվի նաև Լիբանանի վրա»։

Իսպանիա

Իսպանիայի արտաքին գործերի նախարարը չորեքշաբթի օրը՝ հրադադարի մասին հայտարարությունից հետո, հայտարարեց, որ աշխարհը «վտանգավոր կերպով մոտ է» աղետին, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Թեհրանին ուղղված իր վերջնագրում սպառնաց ոչնչացնել իրանական քաղաքակրթությունը։

Խոսե Մանուել Ալբարեսը RNE ռադիոյին ասել է, որ Թրամփի վերջնագիրը «բացարձակապես անընդունելի է մարդկության համար» և որ դեռ վաղ է որոշել, թե արդյոք հակամարտությունը վերջնականապես ավարտվել է։

«Երբ ռազմական գերտերության առաջնորդը նման սպառնալիքներ է հնչեցնում, ես դրանք լուրջ եմ ընդունում», - ասաց Ալբարեսը։

Իսրայել

Ցեղասպան Նեթանյահուն, փորձելով խաթարել ձեռք բերված համաձայնագիրը, աջակցեց ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ երկու շաբաթով հարձակումները դադարեցնելու որոշմանը, սակայն ասաց, որ այս դադարը պետք է պայմանական լինի։

Իր հայտարարության մեջ ցեղասպան Նեթանյահուն ասաց, որ Իսրայելը աջակցում է այս զարգացմանը միայն այն դեպքում, եթե Իրանը անհապաղ վերաբացի Հորմուզի նեղուցը և դադարեցնի հարձակումները ԱՄՆ-ի, Իսրայելի և տարածաշրջանի երկրների դեմ։

Նեթանյահուն նաև հավելեց, որ Իսրայելը աջակցում է ԱՄՆ ջանքերին՝ ապահովելու համար, որ Իրանը այլևս միջուկային, հրթիռային կամ «ահաբեկչական սպառնալիք» չներկայացնի տարածաշրջանի և դրանից դուրս։ Հայտարարության մեջ նշվում է, որ Վաշինգտոնը վերահաստատել է իր հավատարմությունը այս նպատակներին առաջիկա բանակցություններում, ինչպես նաև նշել է, որ երկշաբաթյա հրադադարը չի ներառում Լիբանանը։