ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողը օկուպացված Պաղեստինյան տարածքների վերաբերյալ հայտարարել է, որ Իսրայելը պատասխանատու է «ժամանակակից պատմության ամենադաժան ցեղասպանություններից մեկի» համար՝ մեղադրելով Թել Ավիվին Գազան որպես փորձադաշտ օգտագործելու մեջ և կոչ անելով միջազգային լայնածավալ գործողությունների, ներառյալ զենքի միջազգային ամբողջական էմբարգոն և առևտրի ու ներդրումային կապերի դադարեցումը։
«Օկուպացված Պաղեստինյան տարածքներում իրավիճակը ապոկալիպտիկ է», - ասել է Ֆրանչեսկա Ալբանեզեն ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդին՝ ներկայացնելով իր վերջին զեկույցը հինգշաբթի։
«Գազայում պաղեստինցիները շարունակում են տառապել աներևակայելի չափով։ Իսրայելը պատասխանատու է ժամանակակից պատմության ամենադաժան ցեղասպանություններից մեկի համար»։
Ալբանեզեն նշել է, որ պաշտոնական տվյալներով ավելի քան 200,000 պաղեստինցի է սպանվել կամ վիրավորվել, սակայն առաջատար առողջապահական փորձագետները գնահատում են, որ «իրական թիվը շատ ավելի բարձր է»։
Նա դատապարտել է Գազայում Իսրայելի նոր օգնության մեխանիզմը՝ «Գազայի հումանիտար հիմնադրամը», որը, ըստ նրա, «մահվան թակարդ է՝ նախատեսված սոված, ռմբակոծված և հյուծված բնակչությանը սպանելու կամ փախուստի մղելու համար»։
Նա ընդգծել է, որ պատերազմի ընթացքում տնտեսական շահույթներ են ստացվել՝ նշելով, որ վերջին 20 ամիսների ընթացքում զենք արտադրող ընկերությունները մեծ շահույթներ են ստացել՝ մատակարարելով Իսրայելին զենքեր, որոնք օգտագործվել են Գազան ռմբակոծելու համար։
«Զենք արտադրող ընկերությունները գրեթե ռեկորդային շահույթներ են ստացել՝ Իսրայելին մատակարարելով առաջատար տեխնոլոգիաներով զինամթերք, որը թույլ է տվել 85,000 տոննա պայթուցիկ նյութեր կիրառել՝ Գազան ոչնչացնելու համար։ Սա վեց անգամ գերազանցում է Հիրոսիմայի պայթյունի ուժը», - ասել է նա։
Զեկույցը նաև մատնանշում է Թել Ավիվի ֆոնդային բորսայի 213 տոկոս աճը 2023 թվականի հոկտեմբերից ի վեր՝ նկարագրելով սուր հակադրություն. «Մեկ ժողովուրդ հարստանում է, մյուսը՝ ոչնչացվում»։
Մեղադրելով Իսրայելին պատերազմը «նոր զենքեր, հարմարեցված հսկողության համակարգեր, մահաբեր անօդաչու սարքեր և ռադարային համակարգեր» փորձարկելու համար օգտագործելու մեջ՝ Ալբանեզեն նախազգուշացրել է, որ Պաղեստինի անպաշտպանությունը այն դարձրել է «Իսրայելի ռազմական արդյունաբերության իդեալական լաբորատորիա»։
Նա նշել է 48 կորպորատիվ դերակատարների, ներառյալ զենք արտադրողներ, բանկեր, տեխնոլոգիական ընկերություններ, էներգետիկ հսկաներ և ակադեմիական հաստատություններ՝ պնդելով, որ նրանք ուղղակիորեն կապված են ավելի լայն «օկուպացիայի տնտեսության» հետ, որը նպաստում է Իսրայելի գործողություններին։
Ըստ նրա զեկույցի՝ ամենակարևոր ընկերություններից են Amazon-ը, Microsoft-ը, BNP Paribas-ը, Booking-ը և կորեական HD Hyundai-ը։
«Զենքերն ու տվյալների համակարգերը դաժանացնում և վերահսկում են պաղեստինցիներին», - ասել է նա։ «Գաղութները տարածվում են՝ ֆինանսավորվելով բանկերի և ապահովագրողների կողմից, սնուցվելով վառելիքներով և նորմալացվելով տուրիստական հարթակների, սուպերմարկետների և ակադեմիական հաստատությունների միջոցով»։
Պատասխանատվություն
Միջազգային իրավունքի համաձայն՝ նա նշել է, որ նույնիսկ այս համակարգի հետ նվազագույն կապը հստակ պատասխանատվություն է ենթադրում։ «Յուրաքանչյուր պետության և կորպորատիվ սուբյեկտի վրա դրված է պարտավորություն՝ ամբողջությամբ խուսափել կամ դադարեցնել իրենց կապերը այս օկուպացիայի տնտեսության հետ»։
Ուղղակի կոչով ՄԱԿ-ի անդամ պետություններին՝ Ալբանեզեն պահանջել է համարձակ քայլեր. «Անդամ պետությունները պետք է ամբողջական զենքի էմբարգո կիրառեն Իսրայելի նկատմամբ, դադարեցնեն բոլոր առևտրային համաձայնագրերն ու ներդրումային հարաբերությունները և ապահովեն հաշվետվողականություն՝ ապահովելով, որ կորպորատիվ սուբյեկտները ենթարկվեն իրավական հետևանքների՝ միջազգային իրավունքի լուրջ խախտումներին մասնակցելու համար»։
Նա նաև կոչ է արել բիզնեսներին գործել՝ ընդգծելով. «Կորպորատիվ սուբյեկտները պետք է անհապաղ դադարեցնեն բոլոր բիզնես գործունեությունները և դադարեցնեն հարաբերությունները, որոնք ուղղակիորեն կապված են, նպաստում են և պատճառում են մարդու իրավունքների խախտումներ և միջազգային հանցագործություններ պաղեստինցի ժողովրդի նկատմամբ»։
Ալբանեզեն նշել է, որ այլևս չի հավատում, որ անտեղյակությունը կամ գաղափարախոսությունը բավարար բացատրություններ են գլոբալ անգործության համար։ «Ցեղասպանության առջև՝ այսքան տեսանելի, այսքան ուղիղ հեռարձակվող՝ այս բացատրությունները բավարար չեն»։
Նա եզրափակել է՝ կոչ անելով քաղաքացիական հասարակությանը իր դերը խաղալ. «Արհմիությունները, իրավաբանները, քաղաքացիական հասարակության խմբերը և սովորական քաղաքացիները պետք է խրախուսեն նման վարքագծային փոփոխություններ բիզնեսների և կառավարությունների կողմից՝ պահանջելով բոյկոտներ, ներդրումների դադարեցում, պատժամիջոցներ և հաշվետվողականություն։ Ինչ կլինի հետո՝ կախված է բոլորիցս»։
